Biologie havo 2021 · tijdvak 2
Centraal examen, afgenomen op woensdag 23 juni 2021.
- vragen
- 42
- punten
- 69
- N-term
- 1
Opgave 1Bionisch oog
- 1Wat is een van de eerste symptomen die optreden bij retinitis pigmentosa? A alleen grijstinten kunnen zien B alleen wazig kunnen zien C in schemerdonker slec…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze1p
- 2− Noteer een combinatie van een kind met zijn/haar ouders uit de stamboom waaruit blijkt dat het allel dat retinitis pigmentosa veroorzaakt, in deze familie …Erfelijke eigenschap2p
- 3Noteer de letter die de cellaag aangeeft waarvan de lichtdetectors de functie overnemen.Zelfregulatie van het organisme1p
- 4Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Zelfregulatie van het organisme2p
- 5In welk gedeelte van de hersenen wordt het beeld gevormd? A in de grote hersenen B in de hersenstam C in de kleine hersenenZelfregulatie van het organismemeerkeuze1p
- 6Beschrijf hoe de controleproef werd gedaan.Zelfregulatie van het organisme1p
Opgave 2Zilte landbouw
- 7Is het bodemvocht dan hypertoon of hypotoon? En wordt tijdens het uitdrogen de osmotische waarde van de wortelcellen hoger of lager? bodemvocht is osmotische…Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 8Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of het betreffende kenmerk groter of kleiner moet zijn om verdamping te beperken.Stofwisseling van het organisme2p
- 9In welk deel van de cel worden de zoutionen opgeslagen? A in de chloroplasten B in de mitochondriën C in de vacuole D in het endoplasmatisch reticulumStofwisseling van de celmeerkeuze1p
- 10Welk gewas heeft de hoogste Z 50% ? A aardappel, Miss Mignonne B broccoli C rode ui D wortel, variëteit 101Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 11Schrijf de letters P, Q en R onder elkaar en noteer erachter wat de naam is van het betreffende proces uit de stikstofkringloop.Regulatie van ecosystemen2p
- 12Geef een argument waarom het gebruik van kunstmest minder duurzaam is dan het gebruik van groenbemesters.Regulatie van ecosystemen1p
- 13Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak wel of niet een juiste conclusie is op basis van de gegevens in afbe…Stofwisseling van het organisme2p
Opgave 3De Mont Blanc: adembenemend
- 14Schrijf de nummers 1 tot en met 5 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende spiergroepen wel of niet worden samengetrokken bij een diepe inademing.Stofwisseling van het organisme2p
- 15Wat is de richting van het watertransport dat wordt beïnvloed door ADH? A van de haarvaten van de glomerulus naar het kapsel van Bowman B van het kapsel van …Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 16Wordt de diffusie-afstand groter of kleiner? En wordt daardoor de diffusiesnelheid groter of kleiner? diffusie-afstand diffusiesnelheid A groter groter B gro…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 17− Vul het schema aan door de volgende termen op de juiste plaats te noteren: ademcentrum , ademhalingsspieren , chemoreceptoren . − Noteer in de vijf cirkels…Zelfregulatie van het organisme2p
- 18Noteer de biologische naam van stoffen zoals dopamine, die zorgen voor impulsoverdracht tussen zenuwcellen.Zelfregulatie van het organisme1p
Opgave 4Modificatie van malariamuggen
- 19Noteer welk van deze organismen voordeel heeft of welke van deze organismen voordeel hebben in deze relatie.Interactie in ecosystemen1p
- 20− Noteer een kenmerk van de malariaparasiet waaruit blijkt dat de malariaparasiet niet kan worden ingedeeld bij de planten of bij de schimmels. − Noteer een …Stofwisseling van de cel2p
- 21Noteer in dit schema het genotype van: − de geslachtscellen van de ouders − de zygoten − de nakomelingen − de geslachtscellen van de nakomelingenErfelijke eigenschap2p
- 22Beschrijf een mogelijk ecologisch voordeel van het niet uitroeien van malariamuggen.Interactie in ecosystemen1p
Opgave 5Klimaat en hommel-evolutie
- 23Noteer welk diagram de relatie tussen de omgevingstemperatuur en het energieverbruik van een hommel met lichaamstemperatuur van 32 °C juist weergeeft.Stofwisseling van de cel1p
- 24Verklaar hoe het verschil in grootte veroorzaakt dat een hommel zijn warmte beter vast kan houden.Zelfregulatie van het organisme1p
- 25Noteer een verandering in een andere biotische factor die ook kan hebben bijgedragen aan het verdwijnen van de hommelsoorten in bepaalde gebieden.Regulatie van ecosystemen1p
- 26Leg uit dat een korte generatietijd een snellere aanpassing van een soort aan nieuwe omstandigheden mogelijk maakt.Soortvorming2p
- 27Beredeneer hoe het verminderd bezoek van hommels aan plantensoorten met een lange bloembuis eraan bijdraagt dat de lengte van de zuigsnuit van de hommel afne…Soortvorming3p
Opgave 6Zwemmersjeuk
- 28Bereikt de cercarie de longen van de watervogel via de linkerharthelft of via de rechterharthelft? Bereikt de volwassen platworm vanuit de longen het darmwee…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 29Geef twee verschillende verklaringen waardoor beschadiging van het darmweefsel kan leiden tot een groeiachterstand.Stofwisseling van het organisme2p
- 30Wordt door het gebruiken van meerdere watermonsters de betrouwbaarheid of de validiteit van het onderzoek verhoogd? En zorgt de unieke nucleotidenvolgorde va…Selectiemeerkeuze2p
- 31Geef − aan de hand van het voedselweb − nog een andere uitleg dat het uitzetten van extra blankvoorns waarschijnlijk niet zal leiden tot een grote afname van…Interactie in ecosystemen2p
Opgave 7Amerikaanse vogelkers
- 32Noteer twee abiotische factoren in de bodem waarvoor de Amerikaanse vogelkers een breed tolerantiegebied kan hebben.Regulatie van ecosystemen2p
- 33Leg uit dat deze grote genetische variatie kan hebben bijgedragen aan de succesvolle introductie van de soort in Nederland.Soortvorming2p
- 34Via welk type vaten komen giftige stoffen in de bladeren? En door gebrek aan welk type stoffen sterven de wortels van de vogelkers? giftige stoffen via worte…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 35Verklaar waardoor het doden of verwijderen van de planten niet voldoende is om de soort in een gebied uit te roeien.Regulatie van ecosystemen1p
- 36Beschrijf een mogelijk ecologisch nadeel.Regulatie van ecosystemen1p
- 37Welke resultaten (tabel 1) passen bij de getrokken conclusie? A P = 55% Q = 45% R = 75% S = 25% B P = 55% Q = 25% R = 45% S = 75% C P = 75% Q = 25% R = 55% S…Soortvormingmeerkeuze2p
- 38Leg uit dat het verwijderen van Amerikaanse vogelkers deze aanpassing zou kunnen vertragen.Soortvorming2p
Opgave 8Boerderijstof beschermt tegen astma
- 39Noteer de naam van dit hormoon.Zelfregulatie van het organisme1p
- 40Wat was de reden dat een week werd gewacht? A Bij een aspecifieke afweerreactie duurt het enkele dagen voordat de antistoffen zijn gevormd. B Bij een aspecif…Afweer van het organismemeerkeuze2p
- 41Uit welk type cellen ontstaan de bloedcellen die IgE-antistoffen produceren? En uit welk type cellen ontstaan eosinofiele granulocyten? type cellen waaruit t…Afweer van het organismemeerkeuze2p
- 42Noteer van welke groep muizen uit tabel 1 de resultaten zijn weergeven met staaf Q in de diagrammen van afbeelding 1.Afweer van het organisme1p