Biologie vwo 2018 · tijdvak 1
Centraal examen, afgenomen op dinsdag 22 mei 2018.
- vragen
- 38
- punten
- 74
- N-term
- 0,8
Opgave 1Hoogteziekte
- 1Welke verandering in de pO of de pCO is mogelijk de oorzaak van het 2 2 zo nu en dan stoppen van de ademhaling op grote hoogte? A een hoge pCO van het bloed …Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 2Maak de regelkring af zodat duidelijk wordt hoe deze leidt tot een betere zuurstofopname na een lang verblijf op grote hoogte. Doe het als volgt: − Vul de na…Zelfregulatie van het organisme3p
- 3Welk diagram (in afbeelding 3) laat op een juiste manier zien wat de zuurstofspanning van het aderlijk bloed van deze klimmer zou zijn? A diagram A B diagram…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 4− Leg uit hoe vaatvernauwing in longslagadertjes kan leiden tot longoedeem, − en hoe als gevolg daarvan de zuurstofverzadiging van het bloed in de longen ver…Stofwisseling van het organisme3p
- 5Welk deel van de hersenen van een klimmer met hoogteziekte functioneert vooral minder goed bij een dronkemansloop? En welk deel bij verward gedrag? dronkeman…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 6Noteer de formules van deze twee tussenproducten.Stofwisseling van de cel1p
- 7Leg dit uit aan de hand van de gegevens in afbeelding 4.Stofwisseling van de cel2p
- 8Welk te meten longvolume van de klimmer wordt dan vergroot? A het ademvolume in rust (V ) T B het inademingsreservevolume (V ) IR C het uitademingsreservevol…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
Opgave 2Q-koorts
- 9Leg uit wat de rol is van een fagolysosoom in dit proces.Afweer van het organisme2p
- 10Welke afweerreactie wordt door deze verhindering van de cellulaire immuunrespons voorkomen? A antistofproductie door geactiveerde B-lymfocyten B fagocytose v…meerkeuzevervallen2p
- 11− Waardoor is de kans dat je ziek wordt kleiner wanneer de bacterie je bereikt via voedsel of drinkwater? − Waardoor is de kans dat je ziek wordt groter wann…Stofwisseling van het organisme2p
- 12Leg uit hoe tetracycline de vermenigvuldiging van de bacteriën stopt.Eiwitsynthese2p
- 13Waarom moet elk jaar hervaccinatie van alle oudere dieren plaatsvinden?Afweer van het organisme1p
Opgave 3Stress versnelt evolutie van Mexicaanse visje
- 14Geef hiervoor een verklaring.Soortvorming1p
- 15Op welke wijze kan zo’n migrerende riviertetra zijn osmotische waarde trachten te handhaven in de grotten? A de opname van zouten via de kieuwen verlagen B m…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 16Welke structuur van een disfunctioneel eiwit (zie afbeelding 2 op pagina 11) kan door Hsp90 worden hersteld? A alleen de primaire structuur B alleen de secun…Eiwitsynthesemeerkeuze2p
- 17Welke bewering wordt of welke beweringen worden ondersteund door de resultaten weergegeven in afbeelding 3? A geen van beide B alleen 1 C alleen 2 D zowel 1 …Moleculaire en cellulaire interactiemeerkeuze2p
- 18Welke volgorde van situaties verklaart de snelle aanpassing van een riviertetra die leidt tot het fenotype grottentetra? Noteer de vier nummers van de gebeur…Soortvorming1p
- 19− Leg uit waardoor bij tetra’s die in de grotten gaan leven er aanvankelijk in de populatie een vergrote fenotypische variatie ontstaat. − Verklaar dat bij d…vervallen3p
Opgave 4Bruin vet
- 20Leg uit, aan de hand van twee typische kenmerken van de bruine vetcel (afbeelding 1), hoe deze is aangepast aan de beschreven functie.Stofwisseling van de cel2p
- 21Geef in de uitwerkbijlage met vijf pijlen de richting aan waarin de protonenstromen zich dan door de vijf eiwitcomplexen verplaatsen.Stofwisseling van de celuitwerkbijlage2p
- 22Welk deel van het zenuwstelsel is voor stimulatie van de bruine vetcellen verantwoordelijk? A het animale zenuwstelsel B het orthosympatische zenuwstelsel C …Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 23Geef twee andere redenen waarom voor de specifieke functie van bruin vetweefsel een goede doorbloeding van belang is.Stofwisseling van het organisme2p
- 24Wat is het werkingsmechanisme van dit T3? A het opent het thermogeninekanaaltje in mitochondria van bruine vetcellen B het opent het thermogeninekanaaltje in…Moleculaire en cellulaire interactiemeerkeuze2p
- 25Beschrijf hoe de afgifte van (nor)adrenaline op twee manieren leidt tot een verhoogde warmteproductie in deze cellen.Stofwisseling van de cel2p
- 26Beredeneer aan de hand van de resultaten van dit experiment (afbeelding 4) in hoeverre het regelmatig verblijven in een koudere omgeving, bijvoorbeeld door i…Zelfregulatie van het organisme2p
Opgave 5Groene soep door blauwalgen voorkomen
- 27Beargumenteer dat je aan de hand van dit voedselweb (afbeelding 1) niet kunt bepalen of een toename van het aantal vissen een toename of een afname van de bl…Interactie in ecosystemen2p
- 28Verklaar waardoor hoge concentraties microcystines ook gevonden worden in watervogels die geen blauwalgen eten.Interactie in ecosystemen1p
- 29Beschrijf hoe algenbloei uiteindelijk kan leiden tot een verlaging van het zuurstofgehalte in het water.Regulatie van ecosystemen2p
- 30Geef twee argumenten hiervoor.Regulatie van ecosystemen2p
- 31Noteer de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar op je antwoordblad en schrijf erachter of de betreffende uitspraak wel of niet wordt ondersteund door de computersim…Regulatie van ecosystemen2p
Opgave 6De wolf komt eraan
- 32Aan welke eis moet ten minste worden voldaan om te kunnen spreken van de vestiging van de wolf als soort in Nederland?Soortvorming1p
- 33Beschrijf twee ecologische problemen die na vestiging van een exoot kunnen ontstaan.Regulatie van ecosystemen2p
- 34Noteer het maximale aantal verschillende marker-allelen (minimaal één, maximaal vier) dat bij de Zweedse wolven, geboren vóór 1991, op een bepaalde locus is …Soortvorming3p
- 35Leg uit waardoor de komst van ‘vers bloed’ goed is voor een dergelijke kleine wolvenpopulatie.Soortvorming2p
- 36Noteer de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar op je antwoordblad en schrijf erachter of dit deel van de genenpoel is veranderd door de nakomelingen van dit m…Soortvorming2p
- 37Welk gegeven kan of welke gegevens kunnen verklaren dat de waargenomen groei van de wolvenpopulatie in Zweden sneller is dan de hypothetische groei op de Vel…Regulatie van ecosystemenmeerkeuze2p
- 38Noteer nog twee biologische argumenten, met een toelichting, om de wolf in te zetten als alternatief voor het afschieten van dieren.Regulatie van ecosystemen2p