Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie vmbo gl/tl/2022 · tijdvak 1

Vraag 12Produceren zonder afval

1 puntConsumptie, consumentengedrag, basis geld- en bankwezen, BUDGETTERING
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bedenk welke bijproducten of gevolgen het maken van machines naast de gewenste producten heeft.
  2. Let erop of het effect ook andere mensen of de omgeving treft en niet alleen het bedrijf zelf.
  3. Beschrijf het effect in één of twee zinnen, zodat duidelijk is wat er precies gebeurt.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Een gevolg voor HAL zelf, zoals hogere kosten of minder winst, telt niet als extern effect.
  • Een kort woord zonder uitleg levert vaak geen punt op, dus laat zien wat er precies gebeurt.
  • Controleer of het effect echt negatief is voor anderen dan de producent.
Externe effectenNegatieve externe effecten bij productieMaatschappelijke kosten van productie

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 11Alle vragenVraag 13 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 3 in de bijlage. De aandeelhouders van HAL nv zijn bij elkaar gekomen om het jaarverslag van 2017 te bespreken. HAL nv produceert met een beperkt aantal werknemers en veel techniek één type machine die computerchips produceert.

Ondanks de behaalde winst in 2016 maken de aandeelhouders zich zorgen over de toekomst. Bij HAL werken vooral hoogopgeleide werknemers. Er is sprake van krapte op de arbeidsmarkt van deze hoogopgeleiden. Dat kan gevolgen hebben voor de loonkosten.

Aandeelhouder Julia vraagt zich af bij welke productieomvang de loonkosten per product kunnen dalen. Gebruik informatiebron 3.

Karim overtuigt de andere aandeelhouders van zijn voorstel met het argument dat ook de negatieve externe effecten van de productie kunnen dalen. Geef een voorbeeld van een negatief extern effect van de productie van chipmachines door HAL.