Behoeften, prioriteiten en het budgetplan
Met een budgetplan zie je vooraf wat je nodig hebt en wat je kunt uitgeven. Dit onderwerp hoort bij het consumentengedrag in het examen.
Een gezin kan alleen goed sparen als het weet hoeveel geld er binnenkomt en waar het naartoe gaat. Daarvoor maak je een budgetplan.
Eerst inventariseer je alle behoeften. Denk aan huur, eten, energie, vervoer en kleding, maar ook aan sparen. Daarna rangschik je die behoeften op prioriteit. Wat is noodzakelijk, wat is handig en wat is een wens? Zo zie je welke uitgaven je als eerste betaalt.
Het budgetplan stem je af op de ontvangsten. Die kunnen vaststaan, zoals een vast salaris, of onzeker zijn, zoals wisselende inkomsten. Bij een onzeker inkomen reken je voorzichtig. Je gaat dan niet uit van het hoogste bedrag. Zijn de uitgaven hoger dan de ontvangsten, dan moet je keuzes maken of minder uitgeven.
Een financieel jaaroverzicht laat zien wat er al gebeurd is. Een begroting laat zien wat je verwacht. Daarom is een jaaroverzicht geen begroting. Bij een jaaroverzicht vergelijk je vorige inkomsten en uitgaven. Bij een budgetplan kijk je vooruit.
Onthoud
Een budgetplan start met een inventarisatie van alle behoeften.
Rangschik behoeften van noodzakelijk naar wens.
Stem de uitgaven af op de (te verwachten) ontvangsten.
Een jaaroverzicht kijkt terug, een begroting kijkt vooruit.
Bij onzekere inkomsten reken je voorzichtig.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag kies je per nummer het juiste woord. Drie juiste woorden leveren 2 punten op.
- 1
Bij nummer 1 kijk je naar wat het financiële jaaroverzicht laat zien.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen zien elk overzicht met geld als begroting. Kijk eerst of het overzicht over het verleden gaat of over de toekomst.
Leerlingen verwarren rekenmiddel met ruilmiddel. Gebruik ruilmiddel voor het betalen en rekenmiddel voor het tellen en vergelijken.
Creditrente en debetrente worden vaak door elkaar gehaald. Creditrente krijg je over tegoed, debetrente betaal je over schulden.
Snel checken
Welke opstelling hoort bij een budgetplan?
Een leerling heeft 120 euro per maand over. Welke aanpak past bij het rangschikken van behoeften?