Samenwerking tussen ondernemingen: kartel, overname en fusie
Ondernemingen werken soms samen of groeien door een ander bedrijf te kopen. Op het examen moet je deze vormen herkennen en uitleggen wat ze voor de concurrentie betekenen.
Ondernemingen kunnen op verschillende manieren samenwerken of groeien. Je moet drie vormen kennen.
Kartel
Een kartel is een afspraak tussen ondernemingen die elkaar concurreren. Ze spreken bijvoorbeeld een prijs af, of ze verdelen de markt onder elkaar. Zo hoeven ze elkaar niet meer met lagere prijzen te verslaan. Consumenten betalen daardoor vaak meer. Daarom is een kartel in Nederland verboden.
Overname
Bij een overname koopt een onderneming de meerderheid van de aandelen van een andere onderneming. Het overgenomen bedrijf blijft vaak bestaan, maar het hoort nu bij de koper. De koper bepaalt dan het beleid.
Fusie
Bij een fusie gaan twee ondernemingen samen. Er ontstaat één nieuwe onderneming, of één van de twee gaat op in de andere. Beide bedrijven verliezen dus hun zelfstandigheid.
Let op het verschil. Bij een overname blijft de overgenomen onderneming vaak bestaan. Bij een fusie gaat de samenwerking verder als één onderneming.
Onthoud
Een kartel is een afspraak tussen concurrenten, en dat is verboden.
Bij een overname koopt een onderneming de meerderheid van de aandelen.
Bij een fusie gaan twee ondernemingen samen tot één onderneming.
Het overgenomen bedrijf blijft bij een overname vaak bestaan.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Twee concurrerende bakkerijen in dezelfde stad spreken af de prijs van brood gelijk te houden. Welke vorm van samenwerking is dit?
- 1
Eerst kijk je of de bakkerijen met elkaar concurreren. Dat doen ze, want ze verkopen beide brood in dezelfde stad.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen zien een overname en een fusie vaak als hetzelfde. Let erop of de overgenomen onderneming blijft bestaan of op te gaan in een nieuwe onderneming.
Leerlingen noemen elke samenwerking een kartel. Een kartel is alleen een afspraak tussen concurrenten die de concurrentie uitschakelt.
Snel checken
Twee concurrerende supermarkten spreken af de prijs van melk gelijk te houden. Welke vorm van samenwerking is dit?
Onderneming X koopt de meerderheid van de aandelen van onderneming Y. Onderneming Y blijft onder haar eigen naam bestaan. Welke vorm van samenwerking is dit?