Vaste en variabele kosten en kosten per eenheid
Elk bedrijf heeft kosten, en je moet kunnen zien welke kosten meebewegen met de productie. Op het examen reken je vaak met afschrijvingen en met kosten per product.
Een bedrijf heeft verschillende kosten. Sommige kosten veranderen niet als het bedrijf meer of minder maakt. Dat zijn vaste kosten. Denk aan huisvestingskosten zoals de huur van een pand, of aan een vast salaris.
Andere kosten veranderen wel mee met de productieomvang. Dat zijn variabele kosten. Denk aan inkoopkosten van grondstoffen. Hoe meer producten het bedrijf maakt, hoe hoger deze kosten zijn.
Loonkosten zijn wat het bedrijf aan werknemers betaalt. Inkoopkosten zijn de kosten van goederen en grondstoffen die het bedrijf koopt. Verkoopkosten zijn bijvoorbeeld reclame en verpakking. Afschrijvingskosten ontstaan doordat een bezit, zoals een machine of een fietskar, in waarde daalt. Het bedrijf rekent die waardedaling als kosten.
Wil je weten wat één product kost, dan deel je de totale kosten door het aantal producten. Dat heet de kosten per eenheid product. Vaste kosten blijven gelijk, dus per product worden ze lager naarmate er meer wordt gemaakt. De variabele kosten per product blijven gelijk. Daarom dalen de kosten per eenheid als de productieomvang stijgt.
Let bij een berekening op de periode. Een bedrag per vier weken reken je om naar het aantal keer dat die periode in de tijd past.
Onthoud
Vaste kosten veranderen niet als de productieomvang verandert, zoals huur en een vast salaris.
Variabele kosten stijgen of dalen mee met het aantal gemaakte producten.
Kosten per eenheid product zijn de totale kosten gedeeld door het aantal producten.
Afschrijvingskosten zijn de waardedaling van bezittingen zoals machines en fietskarren.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je met een berekening aantonen dat de twee fietskarren na twee jaar nog € 18 waard zijn, als de verwachting van Ilja uitkomt.
- 1
Uit de tabel met het verwachte resultaat blijkt dat de afschrijvingskosten van de twee fietskarren € 7 zijn per vier weken.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen vergeten vaak de vaste kosten. Tel vaste en variabele kosten samen voordat je deelt door het aantal producten.
Een bedrag per vier weken wordt vaak als een bedrag per jaar gezien. Reken eerst uit hoeveel perioden er in de gevraagde tijd passen.
Snel checken
Welke van deze kosten is een variabele kost voor een bakkerij?
Een bedrijf heeft vaste kosten van € 2.000 per maand. De variabele kosten zijn € 5 per product. Het bedrijf maakt 400 producten. Wat zijn de kosten per product?