Arbeidsverdeling, voordelen en nadelen
Arbeidsverdeling betekent dat het werk over meerdere mensen wordt verdeeld. Dit onderwerp komt vaak terug in het examen, omdat het zowel de welvaart als de positie van de werknemer raakt.
Bij arbeidsverdeling doet elke werknemer een deel van het werk. Iemand specialiseert zich in één handeling en wordt daar steeds beter in.
Positieve gevolgen
Door die specialisatie stijgt de arbeidsproductiviteit. Dat betekent dat een werknemer per uur meer product maakt. Meer product betekent meer welvaart in de samenleving. Die welvaartstoename zie je terug in de productiesectoren:
- de primaire sector haalt grondstoffen uit de natuur, zoals landbouw en visserij
- de secundaire sector verwerkt die grondstoffen tot producten, zoals in de industrie en bouw
- de tertiaire sector levert diensten, zoals handel, zorg en vervoer
- de quartaire sector draait om kennis en informatie, zoals onderzoek en ICT
Negatieve gevolgen
Bij een ver doorgevoerde arbeidsverdeling herhaalt een werknemer vaak dezelfde handeling. Hij ziet dan weinig van het eindproduct. Die afstand noemen we vervreemding. De werknemer voelt zich minder betrokken bij zijn werk.
Onthoud
Arbeidsverdeling zorgt voor specialisatie en een hogere arbeidsproductiviteit
Meer product per arbeidsuur leidt tot een toename van de welvaart
De productiesectoren laten zien hoe de welvaart zich ontwikkelt
Een ver doorgevoerde arbeidsverdeling kan leiden tot vervreemding van het eindproduct
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een fietsenfabriek wil weten of arbeidsverdeling de productiviteit verhoogt. Eerst maakt één werknemer alleen een fiets.
- 1
Zonder arbeidsverdeling maakt één werknemer in één uur één fiets
Veelgemaakte fouten
Leerlingen zien arbeidsverdeling alleen als iets negatiefs, terwijl het vooral de productiviteit verhoogt. Beschrijf eerst het voordeel en daarna het nadeel.
Leerlingen verwarren de sectoren, bijvoorbeeld door de tertiaire sector met de secundaire sector te verwarren. Denk aan wat er concreet wordt gemaakt of geleverd.
Leerlingen noemen vervreemding zonder te zeggen waarom. Leg uit dat de werknemer het eindproduct nauwelijks ziet.
Snel checken
Wat is een belangrijk gevolg van arbeidsverdeling?
Welke situatie past het best bij vervreemding?