de arbeidsproductiviteit (= productie per werkende per tijdseenheid) factoren die de arbeidsproductiviteit beïnvloeden: arbeidsomstandigheden, scholing, arbeidsverdeling, arbeidsvoorwaarden, nieuwe technieken arbeidsmotieven, Arbowet, automatisering en mechanisering

Sinds 2018 21× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Arbeidsproductiviteit en wat haar verhoogt

Arbeidsproductiviteit laat zien hoeveel een werkende maakt in een bepaalde tijd. Dit onderwerp komt vaak terug in het examen, omdat je moet uitleggen waarom bedrijven en economieën productiever worden.

De arbeidsproductiviteit is de productie per werkende per tijdseenheid. Je berekent die door de productie te delen door het aantal werkenden en door de tijd.

Er zijn verschillende factoren die de arbeidsproductiviteit beïnvloeden:

  • arbeidsomstandigheden: een prettige en veilige werkplek helpt werknemers om beter te werken
  • scholing: werknemers met meer kennis werken vaak sneller en nauwkeuriger
  • arbeidsverdeling: als iedere werknemer een eigen taak heeft, gaat het werk vaak efficiënter
  • arbeidsvoorwaarden en arbeidsmotieven: een goed loon en andere prikkels zorgen dat werknemers er meer voor willen doen
  • nieuwe technieken, automatisering en mechanisering: machines nemen werk over of ondersteunen het, zodat er meer per uur gemaakt wordt
  • de Arbowet: deze wet regelt de veiligheid en gezondheid op het werk

In de uitleg van een examenvraag gaat het bijna altijd om hetzelfde verband. Zelfde tijd en meer productie betekent een hogere productiviteit. Daarna volgt het gevolg voor het aantal werknemers.

Onthoud

  • Arbeidsproductiviteit is de productie per werkende per tijdseenheid.

  • Met nieuwe technieken maakt een werknemer in dezelfde tijd meer.

  • Scholing en een goede arbeidsverdeling verhogen het werktempo en de kwaliteit.

  • Automatisering en mechanisering nemen werk van mensen over.

  • Een veilige werkplek, geregeld in de Arbowet, houdt werknemers gezond en gemotiveerd.

Voorbeeld uit een echt examen

ex2

Je moet uitleggen dat technologische ontwikkelingen het tekort op de arbeidsmarkt kunnen verkleinen. Het gaat om twee stappen.

  1. 1

    Stap 1 gaat over de productie. Met technologie maakt een werknemer in dezelfde tijd meer, dus de arbeidsproductiviteit stijgt.

Veelgemaakte fouten

  • Leerlingen delen de productie niet door het aantal werkenden. Reken altijd de productie per werkende uit.

  • Leerlingen denken dat meer werknemers altijd een hogere productiviteit betekent. Kijk naar wat één werkende in dezelfde tijd maakt.

Snel checken

In twee uur maken 4 werknemers samen 240 broodjes. Wat is de arbeidsproductiviteit per uur?

Een bedrijf koopt nieuwe machines. Welk gevolg past bij de arbeidsproductiviteit?