Adviesorganen: CBS, CPB en SER
Het CBS, het CPB en de SER zijn adviesorganen die de overheid helpen met cijfers, voorspellingen en advies. Voor het examen moet je weten welke taak bij welk orgaan hoort.
De overheid heeft veel informatie nodig voordat zij beslissingen neemt. Drie adviesorganen leveren die informatie of geven advies.
Het CBS, het Centraal Bureau voor de Statistiek, verzamelt gegevens over de hele samenleving. Denk aan de werkloosheid, de inflatie en het bruto binnenlands product. Het CBS maakt die cijfers openbaar, zodat iedereen weet hoe het met de economie gaat.
Het CPB, het Centraal Plan Bureau, kijkt naar de toekomst. Het maakt economische voorspellingen en rekent door wat plannen van de regering doen. Als het kabinet de belastingen wil veranderen, berekent het CPB wat dat betekent voor de koopkracht en de werkgelegenheid. Het CPB kiest zelf geen politieke richting. Het laat wel zien wat de gevolgen van een keuze zijn.
De SER, de Sociaal-Economische Raad, is een overlegorgaan. Daarin zitten vertegenwoordigers van werkgevers, van werknemers en onafhankelijke leden. Zij proberen samen tot een advies aan de regering te komen. Omdat de partijen verschillende belangen hebben, is een SER-advies vaak een compromis.
Let op het verschil in functie.
- Het CBS meet en publiceert cijfers over het heden en het verleden.
- Het CPB maakt voorspellingen en rekent beleidsplannen door.
- De SER geeft advies op basis van overleg tussen werkgevers en werknemers.
Onthoud
Het CBS verzamelt en publiceert statistieken over de economie en de samenleving.
Het CPB maakt voorspellingen en berekent de gevolgen van beleidsplannen.
De SER bestaat uit werkgevers, werknemers en onafhankelijke leden en geeft gezamenlijk advies.
Een adviesorgaan kiest zelf geen politieke richting, maar levert informatie of advies aan de regering.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Het kabinet wil weten wat een verlaging van de inkomstenbelasting doet met de koopkracht en de werkgelegenheid. Welk adviesorgaan kan dat doorrekenen?
- 1
Gevraagd wordt een doorrekening van een beleidsplan voor de toekomst.
Veelgemaakte fouten
Verwar het CBS niet met het CPB, want het CBS meet cijfers en het CPB rekent plannen door.
Denk niet dat de SER cijfers publiceert, want de SER geeft advies na overleg tussen werkgevers en werknemers.
Ga er niet vanuit dat een adviesorgaan de regering dwingt, want het geeft alleen advies en informatie.
Snel checken
Welk adviesorgaan verzamelt en publiceert cijfers over onder meer de werkloosheid en de inflatie?
Welke organisatie bestaat uit vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers, aangevuld met onafhankelijke leden, en geeft samen advies aan de regering?