Gemeentelijke belastingen
Gemeenten heffen zelf een aantal belastingen. Dat is belangrijk omdat het geld oplevert voor de voorzieningen in je eigen woonplaats.
Een gemeente mag zelfstandig belastingen heffen. Ze bepaalt ook zelf de tarieven. Dit recht heet de zelfstandige heffingsbevoegdheid.
De belangrijkste gemeentelijke belastingen zijn:
- de Onroerende Zaak Belasting (OZB), over de waarde van woningen en gebouwen
- de rioolrechten, voor de afvoer van afvalwater
- de afvalstoffenheffing, voor het ophalen en verwerken van afval
De gemeente gebruikt dit geld voor collectieve voorzieningen. Denk aan wegen, speeltuinen en scholen. Iedereen in de gemeente profiteert ervan, ook wie geen eigen woning heeft.
Jaarlijks stelt de gemeente een begroting op. Daarin staat welke inkomsten ze verwacht en wat ze gaat uitgeven. Het gemeentefonds is ook een inkomstenbron, maar dat is geld van het Rijk. Het is geen eigen gemeentelijke belasting.
Onthoud
Gemeenten mogen zelf belastingen heffen en de tarieven vaststellen.
De OZB, de rioolrechten en de afvalstoffenheffing zijn gemeentelijke belastingen.
Met de opbrengst betaalt de gemeente collectieve voorzieningen.
Het gemeentefonds is geld van het Rijk en geen gemeentelijke belasting.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Bereken of gemeente Dorpshoek in 2026 het begrotingstekort volledig kan lenen bij het Rijk. Een gemeente mag maximaal 4% van haar inkomsten lenen.
- 1
Het tekort is het verschil tussen de uitgaven en de inkomsten: € 335 miljoen − € 314 miljoen = € 21 miljoen.
Veelgemaakte fouten
Verwar gemeentelijke belastingen niet met rijksbelastingen zoals de omzetbelasting of de loonbelasting. Kijk eerst welke overheid de belasting heft.
Het gemeentefonds is geen eigen inkomst van de gemeente. Tel het dus niet mee als gemeentelijke belasting.
Vergelijk een tekort altijd met het maximum van 4% van de inkomsten. Een gemeente kan niet onbeperkt lenen.
Snel checken
Welke van onderstaande belastingen is een gemeentelijke belasting?
Een gemeente wil de tarieven van de OZB verhogen. Wie stelt deze tarieven vast?