werkgelegenheid

Sinds 2018 6× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2025.

Export, import en werkgelegenheid in een open economie

In deze les leer je hoe export en import werkgelegenheid in Nederland beïnvloeden. Ook bedrijven die zelf niet exporteren kunnen hiervan profiteren, en dat komt vaak in het examen terug.

Nederland is een open economie. Dat betekent dat we veel handel drijven met het buitenland. Bedrijven verkopen hun producten aan andere landen en kopen producten en grondstoffen in het buitenland. Een open economie staat tegenover een gesloten economie, waarin weinig wordt geïmporteerd en geëxporteerd. Export zorgt voor afzet en dus voor banen. Import kan banen kosten, omdat buitenlandse producten de concurrentie met Nederlandse producten aangaan. Of een land per saldo werkgelegenheid wint of verliest, hangt af van de internationale concurrentiepositie van de bedrijven. Bedrijven met een sterke positie verkopen meer in het buitenland. Daarnaast draagt internationale arbeidsverdeling bij aan welvaart. Landen maken producten waar ze relatief goed in zijn, en ruilen die met andere landen. Zo kunnen zij meer producten krijgen dan wanneer zij alles zelf zouden maken. Juist omdat Nederland veel handel drijft, hangt het nationale inkomen sterk af van export en import.

Onthoud

  • Export levert afzet op en dus werkgelegenheid in Nederland

  • Ook toeleveranciers van exporterende bedrijven profiteren van hun hogere afzet

  • Import kan werkgelegenheid kosten als buitenlandse producten de concurrentie winnen

  • Nederland is een open economie omdat het veel handel drijft met het buitenland

  • Internationale arbeidsverdeling vergroot de welvaart omdat landen ruilen wat zij goed kunnen maken

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

Bij deze vraag moet je in twee stappen uitleggen waarom een niet-exporterend bedrijf toch voordeel heeft van export door andere bedrijven.

  1. 1

    Exporterende bedrijven kopen grondstoffen en onderdelen bij toeleverende bedrijven, en die toeleveranciers verkopen daardoor meer.

Veelgemaakte fouten

  • Leerlingen denken dat alleen exporterende bedrijven voordeel hebben van export. Denk ook aan toeleveranciers en bedrijven waar werknemers hun inkomen uitgeven.

  • Leerlingen zien import alleen als nadeel. Bekijk bij import altijd of het om concurrentie met Nederlandse bedrijven gaat of om producten die Nederland zelf niet maakt.

Snel checken

Een Nederlands bedrijf exporteert veel naar Duitsland. Een toeleverancier levert daarvoor onderdelen. Wat gebeurt er meestal met de werkgelegenheid bij die toeleverancier?

Wat betekent het dat Nederland een open economie is?