Btw en het systeem van de toegevoegde waarde
Btw betaal je bijna elke dag, vaak zonder erbij na te denken. Bij het centraal examen moet je uitleggen hoe de btw werkt en waarom de opbrengst voor de overheid meebeweegt met de economie.
Btw is een belasting op consumentenbestedingen. Je betaalt haar vaak zonder erbij na te denken, want ze zit al in de prijs.
De btw wordt niet één keer geheven. Elke ondernemer in de keten betaalt btw over de waarde die hij zelf toevoegt. Dat is het verschil tussen zijn verkoopprijs en zijn inkoopprijs, beide zonder btw. Zo ontstaat het systeem van de toegevoegde waarde.
Een ondernemer mag de btw die hij zelf heeft betaald aftrekken. Dat heet voorbelasting. Hij betaalt dus alleen de btw over de toegevoegde waarde af aan de overheid. Btw over btw wordt zo voorkomen.
De consument kan niets aftrekken. Daarom draagt hij de btw uiteindelijk volledig in de prijs. Voor de overheid is de btw dus een belangrijke bron van inkomsten.
Daalt de consumptie, dan daalt ook de btw-opbrengst. Lidstaten van de EU werken allemaal met dit systeem. Het btw-tarief kan per land verschillen.
Onthoud
Btw wordt geheven over de toegevoegde waarde van elke schakel in de keten.
Een ondernemer mag de voorbelasting die hij zelf betaalde aftrekken.
De consument kan geen btw aftrekken en betaalt de btw dus uiteindelijk.
Minder consumptie betekent minder btw-ontvangsten voor de overheid.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Mark zegt dat de btw-ontvangsten kunnen dalen door hogere werkloosheid. Leg in twee stappen uit waarom dat zo is.
- 1
Stap 1: Mensen die werkloos worden, verliezen hun inkomen, dus het inkomen van mensen daalt.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen rekenen de hele verkoopprijs als toegevoegde waarde. Reken het verschil tussen verkoopprijs en inkoopprijs uit, beide zonder btw.
Leerlingen denken dat de ondernemer de btw uiteindelijk zelf betaalt. Leg uit dat de consument de btw meebetaalt in de prijs.
Leerlingen schrijven dat btw op winst wordt geheven. Btw wordt geheven over de toegevoegde waarde, niet over de winst.
Snel checken
Een bakker koopt meel voor 100 euro excl. btw en verkoopt brood voor 150 euro excl. btw. Hoeveel bedraagt de toegevoegde waarde van de bakker?
Waarom draagt de consument uiteindelijk de btw die in de prijs zit?