Factoren die het inkomen beïnvloeden
Niet iedereen verdient evenveel, ook niet bij een gelijke opleiding. In deze les zie je welke factoren het inkomen van een werknemer bepalen en hoe je een loonkloof berekent.
Het inkomen van een werknemer hangt af van verschillende factoren. Sommige factoren liggen bij de arbeidsmarkt, andere liggen bij de persoon of bij het werk zelf.
Schaarste speelt een grote rol. Als veel werkgevers zoeken naar een bepaald vak en er zijn weinig geschikte mensen, stijgt het loon vaak. Productiviteit werkt op dezelfde manier. Wie per uur meer waarde oplevert, kan meestal meer verdienen.
Scholing en leeftijd tellen ook mee. Een hogere opleiding levert vaak een hoger loon op. Met de leeftijd kan het loon veranderen, bijvoorbeeld door opklimmen op de loonschaal.
Verder spelen de volgende factoren een rol:
- arbeidstijd, want wie meer uren werkt, verdient in totaal meer
- macht op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld van een vakbond of een werkgever
- de mate van verantwoordelijkheid
- de zwaarte en (on)aangenaamheid van het werk
Zwaar of onaangenaam werk wordt vaak beter betaald. Zo blijft zo'n baan aantrekkelijk genoeg om mensen te vinden.
Bij de loonkloof vergelijk je het gemiddelde uurloon van vrouwen met dat van mannen. Het verschil in euro's laat zien hoeveel vrouwen per uur minder verdienen.
Onthoud
Schaarste en productiviteit bepalen mede hoeveel een werknemer per uur verdient.
Een hogere scholing levert meestal een hoger inkomen op.
Arbeidstijd bepaalt hoeveel uur je werkt en dus hoeveel je in totaal verdient.
Veel verantwoordelijkheid, zwaar of onaangenaam werk en macht kunnen het loon beïnvloeden.
De loonkloof is het verschil in euro's tussen de gemiddelde uurlonen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Gevraagd is met hoeveel euro de loonkloof in 2023 is gedaald ten opzichte van 2022, met de berekening erbij.
- 1
Het gemiddelde uurloon van een man is € 30. In 2022 verdient een vrouw 82% daarvan, dus de loonkloof is € 30 − (€ 30 × 0,82) = € 5,40.
Veelgemaakte fouten
Je rekent met het uurloon van de vrouw in plaats van het verschil met het uurloon van de man. Reken eerst de loonkloof uit als € 30 minus het uurloon van de vrouw.
Je verwart procenten met euro's. Reken 82% en 87% om naar een bedrag van het uurloon van de man voordat je verder rekent.
Je denkt dat zwaar werk altijd lager wordt betaald. Bedenk dat zwaar of onaangenaam werk vaak juist een hoger loon krijgt.
Snel checken
Het gemiddelde uurloon van een man is € 30. In 2022 verdient een vrouw 82% van dat uurloon. Hoe groot is de loonkloof in 2022?
Een baan is zwaar en onaangenaam. Welke uitspraak past het best bij de invloed van dit werk op het loon?