Vraag, aanbod en de markt
Op elke markt bepalen vraag en aanbod samen de prijs. In het examen kom je dit tegen bij vragen over kledinghandel en aardgas.
Op een markt ontmoeten vragers en aanbieders elkaar. Bij een concrete markt is er een vaste plaats, zoals een kledingmarkt in Ghana. Bij een abstracte markt is er geen vaste plaats, zoals de wereldmarkt voor aardgas.
Op elke markt zoekt de prijs een evenwicht. Bij de evenwichtsprijs is de vraag gelijk aan het aanbod. In een grafiek zie je dat aan het snijpunt van de vraaglijn en de aanbodlijn. Daar lees je de evenwichtsprijs af op de verticale as en de evenwichtshoeveelheid op de horizontale as.
Als de vraag of het aanbod verandert, verschuift de bijbehorende lijn. Er ontstaat dan een nieuw evenwicht met een andere prijs en hoeveelheid. Zo verschuift de aanbodlijn naar rechts als er meer aanbieders komen.
Is het aanbod groter dan de vraag, dan is er een overschot. Aanbieders verlagen dan hun prijs tot het weer in evenwicht is. Is de vraag groter dan het aanbod, dan is er een tekort en stijgt de prijs.
De overheid kan ook ingrijpen op een markt. Zo kan een land zijn eigen aanbieders beschermen tegen goedkope import.
Onthoud
Bij een concrete markt is er een vaste plaats, bij een abstracte markt niet.
De evenwichtsprijs ligt waar de vraaglijn en de aanbodlijn elkaar snijden.
Een verandering van vraag of aanbod verschuift de lijn en geeft een nieuw evenwicht.
Een overschot drukt de prijs omlaag, een tekort duwt de prijs omhoog.
Met protectiemaatregelen grijpt de overheid in op de markt.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag kies je in drie zinnen het juiste woord. Het gaat om goedkope kleding die van westerse landen naar Ghana gaat.
- 1
In de context staat dat er veel goedkope kleding in westerse landen is. Er is dus een groot aanbod.
Veelgemaakte fouten
Let goed op wie wil kopen en wie wil verkopen, want dat bepaalt of je over vraag of aanbod praat.
Verwar een verschuiving van de lijn niet met een beweging langs de lijn, want een prijsverandering beweegt je over de lijn heen.
Haal een concrete markt en een abstracte markt niet door elkaar, want het verschil zit in de vaste plaats.
Snel checken
Wat gebeurt er met de prijs als het aanbod groter is dan de vraag?
Welke van deze markten is een abstracte markt?