Examenstof Geschiedenis havo
De onderwerpen uit de syllabus voor het centraal examen, met hoe vaak elk onderwerp sinds 2018 de hoofdzaak van een examenvraag was. Open een onderwerp voor uitleg en oefenvragen.
A1Tijd en chronologie
0 vragen · 0%- A.1de tien tijdvakken gebruiken als referentiekader om gebeurtenissen chronologisch te ordenen;nog niet gevraagd
- A.2de tien tijdvakken plaatsen in de periodes Prehistorie, Oudheid, Middeleeuwen1, Vroegmoderne Tijd en 1 In het centraal examen havo zullen de perioden Prehistorie, Oudheid en Middeleeuwen niet worden bevraagd.nog niet gevraagd
- A.3uitleggen dat elke ordening van tijd een interpretatie is (zie ook onderdeel 3.2).nog niet gevraagd
A2Causaliteit
0 vragen · 0%A3Continuïteit en verandering
0 vragen · 0%- A.7in historische processen continuïteit en verandering onderscheiden;nog niet gevraagd
- A.8verschillende soorten verandering herkennen;nog niet gevraagd
- A.9herkennen dat elke tijd materiële en immateriële sporen van het verleden in zich draagt;nog niet gevraagd
- A.10omgaan met het verschil tussen unieke en generieke betekenissen van historische concepten;nog niet gevraagd
- A.11uitleggen dat elke ordening van continuïteit en verandering een interpretatie is (zie ook onderdeelnog niet gevraagd
A4Standplaatsgebondenheid
0 vragen · 0%A5Bron en vraagstelling
0 vragen · 0%- A.13vraagstellingen gericht op (historisch) onderzoek formuleren aan de hand van voorgelegde bronnen;nog niet gevraagd
- A.14informatie uit bronnen verzamelen uitgaande van een bepaalde vraagstelling en deze als bewijsnog niet gevraagd
- A.15de bruikbaarheid van informatie uit een of meer bronnen voor een bepaalde vraagstelling afwegen ennog niet gevraagd
- A.16vaststellen wanneer men iets als een feit kan aanvaarden; zulke feiten onderscheiden van meningennog niet gevraagd
- A.17uitleggen aan de hand van concrete voorbeelden of broninterpretaties dat geschiedverhalen eennog niet gevraagd
A6Betekenis geven aan en oordelen over het verleden
0 vragen · 0%HC1Het Britse rijk 1585-1900
36 vragen · 8%- HC1.1Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)?15× · laatst 2026
- HC1.2Waardoor werd India in de 19e eeuw de belangrijkste kolonie binnen het Britse Rijk (1765-1885)?20× · laatst 2026
- HC1.3Welke rol speelden de koloniën in sociaal- economische ontwikkelingen in Groot- Brittannië (1750-1900)?1× · laatst 2026
HC2Duitsland in Europa 1918-1991
63 vragen · 13%- HC2.1Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke gevolgen had dit voor Duitsland en Europa (1918-1945)?25× · laatst 2026
- HC2.2Hoezeer beïnvloedde het ontstaan en het verloop van de Koude Oorlog de geschiedenis van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog (1945-1961)?25× · laatst 2026
- HC2.3Wat verklaart de hereniging van beide Duitslanden en hun succesvolle integratie in Europa (1961-1991)?13× · laatst 2026
HC3Nederland 1948-2008
38 vragen · 8%T5Tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600)
73 vragen · 16%- KA18Het begin van de Europese overzeese expansie21× · laatst 2026
- KA19Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling7× · laatst 2026
- KA20De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke Oudheid5× · laatst 2026
- KA21De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had15× · laatst 2026
- KA22Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse staat25× · laatst 2025
T6Tijd van regenten en vorsten (1600-1700)
29 vragen · 6%- KA23Het streven van vorsten naar absolute macht7× · laatst 2026
- KA24De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek10× · laatst 2026
- KA25Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie7× · laatst 2026
- KA26De wetenschappelijke revolutie5× · laatst 2026
T7Tijd van pruiken en revoluties (1700-1800)
39 vragen · 8%- KA27Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle terreinen van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen10× · laatst 2026
- KA28Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het vorstelijk bestuur op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven (verlicht absolutisme)6× · laatst 2026
- KA29Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel, en de opkomst van het abolitionisme19× · laatst 2026
- KA30De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap4× · laatst 2026
T8Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)
79 vragen · 17%- KA31De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving17× · laatst 2026
- KA32Discussies over de ‘sociale kwestie’16× · laatst 2026
- KA33De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie23× · laatst 2026
- KA34De opkomst van emancipatiebewegingen12× · laatst 2026
- KA35Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces4× · laatst 2026
- KA36De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme7× · laatst 2026
T9Tijd van de wereldoorlogen (1900-1950)
51 vragen · 11%- KA37De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie9× · laatst 2026
- KA38Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en fascisme/nationaalsocialisme14× · laatst 2026
- KA39De crisis van het wereldkapitalisme6× · laatst 2026
- KA40Het voeren van twee wereldoorlogen13× · laatst 2026
- KA41Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden2× · laatst 2026
- KA42De Duitse bezetting van Nederland5× · laatst 2026
- KA43Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogvoering1× · laatst 2023
- KA44Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme1× · laatst 2025
T10Tijd van televisie en computer (1950-heden)
60 vragen · 13%- KA45De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog37× · laatst 2026
- KA46De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld3× · laatst 2025
- KA47De eenwording van Europa7× · laatst 2026
- KA48De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen10× · laatst 2026
- KA49De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen3× · laatst 2025