Examenstof Geschiedenis vwo
De onderwerpen uit de syllabus voor het centraal examen, met hoe vaak elk onderwerp sinds 2018 de hoofdzaak van een examenvraag was. Open een onderwerp voor uitleg en oefenvragen.
A1Tijd en chronologie
0 vragen · 0%- A.1de tien tijdvakken gebruiken als referentiekader om gebeurtenissen chronologisch te ordenen;nog niet gevraagd
- A.2de tien tijdvakken plaatsen in de periodes Prehistorie, Oudheid, Middeleeuwen, Vroegmoderne Tijd ennog niet gevraagd
- A.3uitleggen dat elke ordening van tijd een interpretatie is (zie ook onderdeel 3.2).nog niet gevraagd
A2Causaliteit
0 vragen · 0%A3Continuïteit en verandering
0 vragen · 0%- A.7in historische processen continuïteit en verandering onderscheiden;nog niet gevraagd
- A.8verschillende soorten verandering herkennen;nog niet gevraagd
- A.9herkennen dat elke tijd materiële en immateriële sporen van het verleden in zich draagt;nog niet gevraagd
- A.10omgaan met het verschil tussen unieke en generieke betekenissen van historische concepten;nog niet gevraagd
- A.11uitleggen dat elke ordening van continuïteit en verandering een interpretatie is (zie ook onderdeelnog niet gevraagd
A4Standplaatsgebondenheid
0 vragen · 0%A5Bron en vraagstelling
0 vragen · 0%- A.13vraagstellingen en hypothesen gericht op (historisch) onderzoek formuleren aan de hand vannog niet gevraagd
- A.14informatie uit bronnen verzamelen uitgaande van een bepaalde vraagstelling en deze als bewijsnog niet gevraagd
- A.15de bruikbaarheid van informatie uit een of meer bronnen voor een bepaalde vraagstelling afwegen ennog niet gevraagd
- A.16vaststellen wanneer men iets als een feit kan aanvaarden; zulke feiten onderscheiden van meningennog niet gevraagd
- A.17uitleggen aan de hand van concrete voorbeelden of broninterpretaties dat geschiedverhalen eennog niet gevraagd
A6Betekenis geven aan en oordelen over het verleden
0 vragen · 0%HC1Steden en burgers in de Lage Landen 1050-1700
21 vragen · 4%- HC1.1Wat maakte de opkomst van een stedelijke burgerij in de Nederlandse gewesten mogelijk (1050–1302)?4× · laatst 2026
- HC1.2Welke invloed hadden sociaaleconomische en politieke ontwikkelingen op de positie van de stedelijke burgerij in de Nederlandse gewesten (1302-1602)?13× · laatst 2026
- HC1.3In hoeverre bepaalde de burgerij de ontwikkelingen in de Republiek in de Gouden Eeuw (1602-1700)?4× · laatst 2026
HC2Verlichting 1650-1900
23 vragen · 5%- HC2.1Welke ideeën ontstonden tijdens de Verlichting over een meer rechtvaardige samenleving (1650-1789)?6× · laatst 2026
- HC2.2Hoe werden verlichte ideeën tijdens de democratische revoluties in de Verenigde Staten en Frankrijk in de praktijk gebracht (1776–1813)?11× · laatst 2026
- HC2.3In welke mate bepaalden verlichtingsideeën de politieke cultuur in Europa (1813- 1900)?6× · laatst 2026
HC3China 1842-2001
45 vragen · 10%HC4Duitsland in Europa 1918-1991
51 vragen · 11%- HC4.1Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke gevolgen had dit voor Duitsland en Europa (1918-1945)?18× · laatst 2026
- HC4.2Hoezeer beïnvloedde het ontstaan en het verloop van de Koude Oorlog de geschiedenis van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog (1945-1961)?25× · laatst 2026
- HC4.3Wat verklaart de hereniging van de beide Duitslanden en hun succesvolle integratie in Europa (1961-1991)?8× · laatst 2026
T1Tijd van jagers en boeren (tot 3000 v.C.)
8 vragen · 2%T2Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v.C. - 500 n.C.)
35 vragen · 7%- KA4De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat11× · laatst 2026
- KA5De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur2× · laatst 2025
- KA6De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa verspreidde15× · laatst 2026
- KA7De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur van Noordwest- Europa4× · laatst 2026
- KA8De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten3× · laatst 2026
T3Tijd van monniken en ridders (500-1000)
25 vragen · 5%- KA9De verspreiding van het christendom in geheel Europa11× · laatst 2026
- KA10Het ontstaan en de verspreiding van de islam3× · laatst 2026
- KA11De vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de agrarisch-urbane cultuur door een zelfvoorzienende agrarische cultuur, georganiseerd via hofstelsel en horigheid4× · laatst 2026
- KA12Het ontstaan van feodale verhoudingen in het bestuur7× · laatst 2026
T4Tijd van steden en staten (1000-1500)
22 vragen · 5%- KA13De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven van een agrarisch- urbane samenleving9× · laatst 2026
- KA14De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden1× · laatst 2026
- KA15Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan wel de geestelijke macht het primaat behoorde te hebben2× · laatst 2025
- KA16De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere in de vorm van de kruistochten5× · laatst 2023
- KA17Het begin van staatsvorming en centralisatie5× · laatst 2026
T5Tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600)
58 vragen · 12%- KA18Het begin van de Europese overzeese expansie7× · laatst 2026
- KA19Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling3× · laatst 2026
- KA20De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke Oudheid5× · laatst 2025
- KA21De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had10× · laatst 2026
- KA22Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse staat33× · laatst 2026
T6Tijd van regenten en vorsten (1600-1700)
21 vragen · 4%- KA23Het streven van vorsten naar absolute macht2× · laatst 2026
- KA24De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek9× · laatst 2026
- KA25Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie5× · laatst 2025
- KA26De wetenschappelijke revolutie5× · laatst 2025
T7Tijd van pruiken en revoluties (1700-1800)
28 vragen · 6%- KA27Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle terreinen van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen9× · laatst 2026
- KA28Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het vorstelijk bestuur op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven (verlicht absolutisme)3× · laatst 2025
- KA29Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel, en de opkomst van het abolitionisme5× · laatst 2026
- KA30De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap11× · laatst 2026
T8Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)
44 vragen · 9%- KA31De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving3× · laatst 2024
- KA32Discussies over de ‘sociale kwestie’6× · laatst 2026
- KA33De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie7× · laatst 2026
- KA34De opkomst van emancipatiebewegingen12× · laatst 2026
- KA35Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces3× · laatst 2026
- KA36De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme13× · laatst 2026
T9Tijd van de wereldoorlogen (1900-1950)
43 vragen · 9%- KA37De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie8× · laatst 2026
- KA38Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en fascisme/nationaalsocialisme12× · laatst 2026
- KA39De crisis van het wereldkapitalisme7× · laatst 2025
- KA40Het voeren van twee wereldoorlogen4× · laatst 2026
- KA41Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden2× · laatst 2026
- KA42De Duitse bezetting van Nederland3× · laatst 2025
- KA43Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogvoering1× · laatst 2023
- KA44Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme6× · laatst 2026
T10Tijd van televisie en computer (1950-heden)
44 vragen · 9%- KA45De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog26× · laatst 2026
- KA46De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld5× · laatst 2026
- KA47De eenwording van Europa2× · laatst 2026
- KA48De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen10× · laatst 2026
- KA49De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen1× · laatst 2026