Vraag 9Sirius
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Sterren vormen soms een zogenaamd figuur 1 dubbelstersysteem. In een vereenvoudigd dubbelstersysteem bewegen twee sterren in eigen cirkelbanen om een gemeenschappelijk middelpunt M . Zie figuur 1. Sterren P en Q hebben dezelfde omlooptijd.
De ster Sirius lijkt in de tijd heen en weer te bewegen. In 1844 concludeerden astronomen hieruit dat Sirius een dubbelstersysteem is, bestaande uit Sirius A en Sirius B. Dat de twee sterren van Sirius toen niet apart van elkaar werden waargenomen, komt doordat de hoek α waaronder Sirius A en Sirius B vanaf de aarde gezien kunnen worden zeer klein is. Deze hoek kan worden vergeleken met de hoek waaronder koplampen van een auto gezien worden. De (gemiddelde) afstand tussen Sirius A en Sirius B is 20 keer zo groot als de afstand tussen de aarde en de zon. Sirius staat op 8,7 lichtjaar van de aarde. De afstand tussen twee koplampen is 1,5 m . Zie figuur 2. figuur 2 Sirius A en Sirius B worden onder een bepaalde hoek α gezien vanaf de aarde.
In 1862 werd met een verbeterde telescoop de kleinere Sirius B voor het eerst apart van Sirius A gezien. Daarna noteerden astronomen de positie van Sirius B ten opzichte van Sirius A. Sirius B beschrijft dan een baan om Sirius A met de wijzers van de klok mee. Deze baan is een ellips. Zie figuur 3. figuur 3
Uit de waarnemingen waren diverse gegevens over Sirius A en Sirius B te bepalen. Zie figuur 4. Gegevens van sterren worden vaak uitgedrukt in vergelijking met onze zon. figuur 4 eigenschap Sirius A Sirius B massa 2,063· M 1,018· M zon zon straal 1,8· R 0,022· R zon zon λ 293·10 − 9 m 117·10 − 9 m max Een van de eigenschappen waarmee sterren onderling vergeleken worden is de dichtheid.
Sterren zijn op basis van hun eigenschappen in te delen in categorieën. Een vereenvoudigd overzicht van vijf categorieën sterren staat in figuur 5. figuur 5 categorie m T bruine 0,01∙ M < M < 0,08∙ M T < 1,6∙10 3 K zon ster zon ster dwerg rode 0,08∙ M < M < 0,5∙ M 2,3∙10 3 K < T < 3,5∙10 3 K zon ster zon ster dwerg witte 0,5∙ M < M < 1,4∙ M 3,5∙10 3 K < T zon ster zon ster dwerg rode 0,3∙ M < M < 8∙ M T < 4,75∙10 3 K zon ster zon ster reus blauwe 8∙ M < M 1,0∙10 4 K < T < 6,0∙10 4 K zon ster ster reus
Toon met een berekening aan in welke categorie Sirius B valt. Gebruik daarbij figuren 4 en 5.