Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Natuurkunde havo/2023 · tijdvak 1

Vraag 5Gasniveau meten

3 puntenInformatieoverdracht
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bekijk eerst in figuur 6 hoeveel trillingen er binnen een bepaald tijdsinterval staan en hoe lang dat interval duurt.
  2. Bepaal daarmee de tijd van één trilling en reken die daarna om naar de frequentie met de juiste formule.
  3. Lees bij de berekende frequentie in figuur 2 af welke vulstand daarbij hoort.
  4. Let op de eenheden van tijd bij het omrekenen, zodat je met seconden rekent.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Veel leerlingen delen het aantal trillingen door de verkeerde tijd, bijvoorbeeld door alleen de eindtijd te gebruiken in plaats van het hele interval.
  • Wie het tijdsinterval in milliseconden laat staan, krijgt een frequentie die niet klopt, dus reken om naar seconden voordat je deelt.
  • Geef ook de berekening en het aflezen in de uitwerking, want alleen een eindantwoord levert minder punten op.
Periode en frequentie van een trillingGrondtoon en trillingen in een oscillogramAflezen van een grafiek of diagramSignificante cijfers en afronden

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 4Alle vragenVraag 6 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Een gasbarbecue gebruikt gas uit een stalen gasfles als energiebron. Zie figuur 1. figuur 1 Hans en Sanne doen onderzoek naar verschillende methodes om te bepalen hoe vol een stalen gasfles is. Een lege gasfles kan gevuld worden met maximaal 6,1 kg vloeibaar propaan. Hans en Sanne hebben een barbecue met een vermogen van 15 kW . De stookwaarde van vloeibaar propaan is 13,8 kWh kg − 1 .

Ze merken dat na een tijd barbecueën de buitenzijde van de fles koud aanvoelt en dat er waterdruppels op de fles ontstaan. Ze beredeneren dat het vloeistofpeil van het propaan ongeveer gelijk moet staan aan de bovenrand van de waterdruppels op de fles. Ze concluderen dat de fles afkoelt door de faseovergang van het propaan in de fles van vloeibaar naar gasvormig. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen.

Wanneer Hans tegen de gasfles slaat, produceert deze een toon. Hij vraagt zich af of deze toon afhankelijk is van de vulstand van de fles. Tijdens het vullen van een fles bepaalt Hans de frequentie van de grondtonen die de gasfles produceert bij verschillende vulstanden, van leeg tot vol. Hiervan maakt hij een diagram. Hierin is de vulstand als percentage weergegeven. Zie figuur 2. figuur 2 Bij elke vulstand is er een laag gas boven de figuur 3 vloeistof. Hans denkt dat de tonen ontstaan door een staande golf in dit gas. Zie schematisch in figuur 3.

Sanne heeft een andere verklaring voor de toon. Zij denkt dat de gasfles zelf als een soort snaar werkt. Op de omtrek van de gasfles ontstaat dan een staande golf met vier knopen K en vier buiken B, net als bij een trillend wijnglas. Zie figuur 4 en schematisch in figuur 5. figuur 4 figuur 5 De gasfles is gemaakt van staal en heeft een omtrek van 72 cm . De frequentie van de toon van de lege gasfles is 1,50·10 3 Hz .

Hans en Sanne proberen of ze met behulp van figuur 2 de vulstand van een gedeeltelijk gevulde gasfles kunnen bepalen. Ze gebruiken een oscilloscoop-app. Met hun telefoon maken ze een oscillogram van de toon die ontstaat door het aanslaan van de fles. Zie het screenshot in figuur 6. figuur 6

Bepaal met behulp van figuren 2 en 6 de vulstand (in %) van deze gasfles. Noteer je antwoord in twee significante cijfers.