Vraag 3Kaval
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Reken eerst uit welke geluidssnelheid Jeroen bij zijn tweede verklaring nodig heeft.
- Zoek in de Binas op hoe de geluidssnelheid in lucht van de temperatuur afhangt.
- Kijk welke temperatuur bij die snelheid hoort en vergelijk die met de temperatuur van de omgeving van een mens.
Hier verliezen leerlingen punten
- Vergeet niet de temperatuur in kelvin om te rekenen, want de Binas-tabel werkt met kelvin.
- Noem niet alleen dat de temperatuur te hoog is, maar laat zien met welk getal je dat vergelijkt.
- Let op dat je de juiste temperatuur opzoekt en niet alleen de geluidssnelheid bij 20 °C overneemt.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Een kaval is een Turkse herdersfluit. Zie figuur 1. figuur 1 De lucht in de fluit wordt in trilling gebracht door over een mondstuk heen te blazen. Jeroen ziet op internet een filmpje van een kaval en besluit deze fluit te onderzoeken. Uit het filmpje blijkt dat de kaval 700 mm lang is. Hij vergelijkt het geluid van de kaval met zuivere tonen uit een toongenerator en ontdekt dat 277 Hz de laagste toonhoogte is die de kaval kan produceren. Jeroen beschouwt de kaval als een buis met twee open uiteindes. Hij neemt aan dat de luchttemperatuur 20 °C is. Hij berekent dat de laagst mogelijke toon dan 245 Hz is.
Jeroen gaat uitzoeken waarom de toon in werkelijkheid hoger is dan hij heeft berekend. Hij onderzoekt drie mogelijke verklaringen. Hij vraagt zich als eerste af of hij de kaval beter kan modelleren als een buis met één open en één gesloten uiteinde in plaats van een buis met twee open uiteinden.
Jeroens tweede verklaring voor het verschil in toonhoogte is dat de luchttemperatuur tijdens de meting niet gelijk was aan 20 ºC . Hij gebruikt weer het model met twee open uiteinden. Hij berekent dat de − 1 geluidssnelheid dan 387 ms geweest moet zijn.
Leg met behulp van het informatieboek uit dat ook deze verklaring niet goed kan zijn.