Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Natuurkunde havo/2026 · tijdvak 1

Vraag 17Lekdetectie

3 puntenMedische beeldvorming
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bij deze vraag heb je de halveringstijd van Br-82 nodig, die je opzoekt in Binas.
  2. Met de tijd van 3 dagen reken je uit hoeveel halveringstijden er voorbijgaan.
  3. Daarna bereken je welke intensiteitsverhouding je bij die tijd verwacht zonder lek.
  4. Vergelijk die verwachte verhouding met de gemeten verhouding en trek dan je conclusie.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Zet bij de opgezochte halveringstijd de eenheid erbij, anders is je rekenstap onduidelijk.
  • Laat zien hoe je het aantal halveringstijden berekent, niet alleen het eindresultaat.
  • Baseer je conclusie op je eigen vergelijking, zodat die logisch aansluit op je berekening.
Radioactief verval en halveringstijdGegevens opzoeken in BinasRedeneren met intensiteitsverhoudingenEen conclusie onderbouwen met een berekening

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 16Alle vragenVraag 18 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Een groot lek in een waterleiding is makkelijk te detecteren. Zie figuur 1. figuur 1 In de industrie worden veel gassen en vloeistoffen door pijpleidingen vervoerd. Een lek kan grote gevolgen hebben, maar is niet altijd zo duidelijk waarneembaar. Er zijn daarom verschillende methodes om een lek te detecteren. Een lek in een bovengrondse gasleiding kan worden opgespoord met een methode die gebruikmaakt van het geluid dat een gas of vloeistof bij ontsnapping maakt. In het oscillogram in figuur 2 is het signaal weergegeven van het geluid van een lek. Figuur 2 staat ook op de uitwerkbijlage. figuur 2 De tijd staat op de horizontale as en is ingesteld op 20 μs per hokje. Ultrasoon geluid heeft een frequentie boven de 20 kHz .

Om lekken onder de grond te detecteren wordt een andere methode gebruikt. Hierbij wordt een capsule met een radioactieve tracer meegevoerd door het gas of de vloeistof in de buis. De buis heeft overal een gelijke doorsnede. Zie figuur 3. figuur 3 Op diverse plaatsen boven de buis staat een meetinstrument. Ieder meetinstrument bevat twee stralingsdetectoren op een vaste onderlinge afstand s . De stralingsdetectoren registreren alleen straling die loodrecht door de buiswand komt. Een klok in ieder meetinstrument meet het tijdsverschil Δ t dat de capsule nodig heeft om afstand s af te leggen. Op de uitwerkbijlage staan een aantal zinnen.

Voor het gebruik van deze methode bij ondergrondse metalen leidingen is een eis dat de tracer in elk geval γ- straling uitzendt.

Bij een derde methode stroomt de radioactieve tracer zonder capsule mee met de vloeistof in de buis. Boven de grond wordt op twee plekken de intensiteit bepaald met een GM-teller. Zie figuur 4. figuur 4 Een veelgebruikte tracer is Br-82 .

De GM-tellers meten alleen straling die er loodrecht op valt. De intensiteit van de gammastraling in deze richting binnen in de buis noemt men I 0 . Als de γ- straling door de wand van de leiding komt is de intensiteit gehalveerd als gevolg van de metalen wand van de buis. Vervolgens moet de straling nog door 0,50 m grond. Zie figuur 4. De halveringsdikte van de grond is 5,0 cm .

Bij een onderzoek aan een pijpleiding passeerde de tracer ( Br-82) GM-teller 1 op tijdstip t = 0 . Na 3 dagen werd de tracer bij GM-teller 2 gedetecteerd. Er werd bij GM-teller 2 een intensiteit gemeten die 8 keer zo klein was als die bij GM-teller 1.

Leg uit of de gemeten intensiteit duidt op een lek in de pijpleiding tussen GM-teller 1 en GM-teller 2.