Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Natuurkunde havo/2026 · tijdvak 1

Vraag 5Hamsterwiel

4 puntenEnergieomzettingen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bedenk welke twee grootheden je nodig hebt om het vermogen van een bewegend lichaam te berekenen.
  2. Zoek in de tekst en bij de opgave de afzetkracht en de loopsnelheid van de hamster.
  3. Let op of de snelheid in dezelfde eenheden staat als de kracht, en reken zo nodig om.
  4. Deel het vermogen door de massa van de hamster en vergelijk het met het getal van de marathonloper.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Een eenheid vergeten of de snelheid verkeerd omrekenen geeft een fout resultaat, dus controleer alle eenheden voordat je rekent.
  • Zonder tussenstappen krijg je geen punten, dus laat zien hoe je het vermogen en het vermogen per kilogram berekent.
  • Een conclusie die het getal van de hamster niet naast dat van de marathonloper zet, mist een punt, dus vergelijk expliciet en noem de bewering van Machteld.
Mechanisch vermogen uit kracht en snelheidVermogen per kilogram lichaamsgewichtEenheden omrekenenConclusie trekken uit een berekening

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 4Alle vragenVraag 6 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Machteld heeft een hamster, die vooral figuur 1 ’s nachts actief is in een hamsterwiel. Zie figuur 1. Machteld wil de prestatie van haar hamster vergelijken met die van een mens. Eerst meet Machteld de snelheid waarmee de hamster het wiel laat ronddraaien. De meetopstelling die ze hiervoor bouwt bestaat uit een magneetje en een sensor. Ze bevestigt het magneetje op de zijkant van het hamsterwiel. Het wiel heeft een diameter van 24 cm . De sensor hangt aan een statief ernaast. Zie figuur 2. Als het magneetje langs de sensor beweegt, geeft de sensor een spanningspuls. Machteld meet enige tijd de sensorspanning U terwijl de hamster in het wiel loopt. Figuur 3 toont het ( U,t )-diagram. figuur 2 figuur 3 De baansnelheid van het magneetje is gelijk aan de loopsnelheid van de hamster.

Vervolgens meet Machteld gedurende een hele nacht. Zij rekent de gegevens uit het ( U,t )-diagram om tot een ( s,t )-diagram. Voor een deel van de nacht is dit diagram afgebeeld in figuur 4. figuur 4

Machteld leest op internet de volgende bewering: Een hamster zet in één nacht net zoveel stappen als een mens tijdens vier marathons. Een mens zet tijdens een marathon gemiddeld 160 stappen per minuut. De gemiddelde eindtijd is 4 uur en 21 minuten. Om de bewering over het aantal stappen te controleren, bepaalt Machteld de totale afstand die de hamster tijdens de nacht heeft afgelegd. Deze is 7,4 km . Ook maakt ze een video van de rennende hamster. Met behulp van losse beeldjes uit de video bepaalt ze de stapgrootte van de hamster. Zie figuur 5. figuur 5 Machteld definieert één stap als het verzetten van een voorpoot van een hamster of een been van een mens van achter naar voren.

Om het vermogen van de rennende hamster te kunnen vergelijken met dat van een marathonloper, wil Machteld bepalen hoe groot de afzetkracht van een hamster tijdens het lopen ongeveer is. Ze constateert dat de hamster tijdens de start even tegen een helling lijkt op te lopen voordat het wiel gaat draaien. Machteld maakt een foto en tekent deze helling op schaal in. Zie figuur 6. figuur 6 Machteld neemt aan dat de kracht waarmee de hamster zich afzet zolang het wiel nog niet draait, even groot is als de afzetkracht nadat het wiel is gaan draaien. Figuur 6 is schematisch weergegeven op de uitwerkbijlage. In die figuur is ook de zwaartekracht op de hamster aangegeven. De hamster heeft een massa van 1,3·10 2 gram. Machteld bepaalt dat de hamster zich afzet met een kracht parallel aan de helling van minimaal 0,3 N.

Machteld neemt aan dat deze afzetkracht van de hamster tijdens het lopen voortdurend 0,3 N blijft. Bij het hardlopen is het vermogen per kilogram lichaamsgewicht een belangrijke grootheid. Voor een amateur − 1 marathonloper is dit 3 W kg . Tijdens een bepaald deel van de nacht − 1 heeft de hamster een constante loopsnelheid van 2,4 kmh . Machteld denkt dat haar hamster op dat moment een lager vermogen per kilogram lichaamsgewicht levert dan een marathonloper.

Voer de volgende opdrachten uit: − Bereken het vermogen dat de rennende hamster levert gedurende dit deel van de nacht. − Toon met een berekening aan of Machteld gelijk heeft.