Vraag 23Wijnfraude opsporen
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Om na te gaan of het jaartal op het etiket van een wijnfles klopt met de inhoud van de fles, zijn verschillende methodes mogelijk. Bij methode 1 wordt gekeken naar de activiteit van de β -straling van de isotopen in de wijn. Maar daarvoor moet de fles geopend worden. Bij oude dure wijn wil je de fles niet openmaken. Dan kan men met methode 2 kijken naar de γ -straling van Cs-137 . Deze isotoop komt pas sinds 1950 voor in de atmosfeer ten gevolge van kernproeven. Vanaf die tijd is er Cs-137 in de wijndruiven terechtgekomen. over methode 1 In wijn komen de radioactieve isotopen C-14 , O-15 en H-3 voor. De activiteit van deze isotopen in wijn is gemeten als de wijn de fles in gaat en dus bekend. Bij een fles wijn waar op het etiket staat dat deze 5 jaar oud is, wil men uit de afname van de activiteit afleiden hoe oud deze wijn werkelijk is. Voor deze methode is alleen H-3 geschikt.
In figuur 1 is het verband uitgezet van het product van de dichtheid − 3 (in g cm ) en de dracht R (in cm ) tegen de energie van het β -deeltje. figuur 1 10 -1 ρR (g cm - 2 ) 10 -2 10 -3 10 -4 10 -5 10 -6 0,001 0,01 0,1 1 E (MeV) Door het glas van een wijnfles met een dikte van 3,5 mm komt geen β -straling van H-3.
over methode 2 figuur 2 Bij de tweede methode kijkt men 137 Cs naar Cs-137 , dat vervalt onder 55 uitzending van β -deeltjes. 0,51 MeV (95%) β − 95% van de kernen van Cs-137 vervalt naar een metastabiele − 1,17 MeV (5%) β toestand, waarna het onder γ uitzending van een γ- foton de grondtoestand bereikt. Zie figuur 2.
De activiteit van de γ -straling van een groot aantal Franse wijnen waarvan het productiejaar met zekerheid was vastgesteld, is gemeten. Om de meetwaarden te kunnen vergelijken zijn de gemeten activiteiten omgerekend alsof alles gemeten is op 1 januari 2000. Zie figuur 3. figuur 3 1200 activiteit van 137 Cs (mBq L −1 ) 1000 800 600 400 200 0 1950 1960 1970 1980 1990 2000 Op het etiket van een wijnfles ( 75 cL ) staat dat de wijn uit 1960 komt. Halverwege 2018 meet men de activiteit van de γ -straling van Cs-137 van die fles wijn.
Bepaal wat de verwachte activiteit van Cs-137 ( γ- straling) van die fles wijn is als die echt uit 1960 komt. − 1 Als bij een test van een fles wijn de omgerekende activiteit 50 mBq L bedraagt, is niet exact vast te stellen uit welk jaar die wijn komt.