Vraag 16Adelaarsnevel

Een interstellaire wolk is een groot figuur 1 gebied in het heelal, van vele tientallen lichtjaren in omvang, dat zeer ijl gas bevat. Dit gas bestaat voor het grootste deel uit atomair waterstof. Onder bepaalde omstandigheden kan een interstellaire wolk zelf licht uitzenden. De wolk wordt dan een em
Om van een interstellaire wolk een emissienevel te maken moet aan twee voorwaarden worden voldaan: 1 er moet een ster in de nevel aanwezig zijn, 2 deze ster moet vooral straling uitzenden met frequenties die groter zijn dan van zichtbaar licht.
Het valt Eva en Isa op dat ster HD168076 op dezelfde plek aan de hemel staat als de Adelaarsnevel. Deze ster wordt in de rest van deze opgave ‘de ster’ genoemd. Eva en Isa willen de hypothese toetsen dat de ster één van de sterren is die van de interstellaire wolk een emissienevel maakt. De planckkr
Toon met behulp van figuur 2 aan dat de ster een temperatuur van 4 · 10 4 K heeft.

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bij figuur 2 zoek je eerst het punt waar de planckkromme het hoogst ligt.
  2. Lees bij dat punt de golflengte af op de horizontale as en let op de eenheid.
  3. Met de wet van Wien kun je daarna de temperatuur uit die golflengte berekenen.
  4. Rereken de golflengte eerst om naar meter, zodat de eenheden in de formule kloppen.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Een golflengte in micrometer of nanometer invullen zonder om te rekenen geeft een verkeerde temperatuur.
  • Wie alleen het eindantwoord opschrijft zonder formule en tussenstappen, laat niet zien hoe hij tot de uitkomst komt.
  • Vergeet de eenheid kelvin niet bij de temperatuur, en let op dat je de uitkomst op een logisch aantal cijfers afrondt.
Wet van Wien en het verband tussen temperatuur en golflengteAflezen van een planckkromme in een grafiekOmrekenen van eenheden zoals nm, μm en m

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

Hulp nodig?
De vraag als tekst

Een interstellaire wolk is een groot figuur 1 gebied in het heelal, van vele tientallen lichtjaren in omvang, dat zeer ijl gas bevat. Dit gas bestaat voor het grootste deel uit atomair waterstof. Onder bepaalde omstandigheden kan een interstellaire wolk zelf licht uitzenden. De wolk wordt dan een emissienevel genoemd. Figuur 1 is een foto van zo’n nevel, de Adelaarsnevel. In een emissienevel wordt voortdurend waterstof geïoniseerd, waarna de protonen en elektronen weer recombineren tot atomen. Hierbij wordt zichtbaar licht uitgezonden. De lijnen van het waterstofspectrum zijn altijd terug te vinden in het spectrum van een emissienevel. Eén van de waterstoflijnen overheerst in het zichtbare spectrum, namelijk de lijn met een golflengte van 656,28 nm . Emissienevels hebben daardoor vaak een karakteristieke rode kleur.

Om van een interstellaire wolk een emissienevel te maken moet aan twee voorwaarden worden voldaan: 1 er moet een ster in de nevel aanwezig zijn, 2 deze ster moet vooral straling uitzenden met frequenties die groter zijn dan van zichtbaar licht.

Het valt Eva en Isa op dat ster HD168076 op dezelfde plek aan de hemel staat als de Adelaarsnevel. Deze ster wordt in de rest van deze opgave ‘de ster’ genoemd. Eva en Isa willen de hypothese toetsen dat de ster één van de sterren is die van de interstellaire wolk een emissienevel maakt. De planckkromme van de ster is in figuur 2 weergegeven. figuur 2

Toon met behulp van figuur 2 aan dat de ster een temperatuur van 4 · 10 4 K heeft.

Natuurkunde vwo 2022 tijdvak 2, vraag 16: Adelaarsnevel · Stip