Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Natuurkunde vwo/2026 · tijdvak 1

Vraag 22Linac

3 puntenElektrische en magnetische velden
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bepaal eerst met een richtingregel welke kant het magneetveld op moet wijzen, zodat de kracht het elektron de bocht in duwt.
  2. Gebruik formule (1) om na te gaan hoe de baanstraal samenhangt met de sterkte van het magneetveld.
  3. In figuur 4 zie je waar de bocht krapper en waar hij ruimer is, en die plekken vergelijk je met de plaatjes van figuur 5.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Een richting zonder uitleg levert geen punten op, dus beschrijf kort hoe je aan de richting komt.
  • Let op dat je bij het magneetveld zowel de richting als de sterkte bespreekt, want één van beide is niet genoeg.
  • Kies één plaatje en leg uit waarom dat past en de andere niet, want een wisselende keuze kost punten.
Kracht op een bewegend geladen deeltje in een magneetveldRichtingregel voor de magnetische krachtVerband tussen baanstraal en magneetveldsterkte

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 21Alle vragenVraag 23 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

In ziekenhuizen past men uitwendige bestraling toe om tumoren te behandelen. Het apparaat dat hiervoor wordt gebruikt noemt men een Linac. Het bevat een lineaire deeltjesversneller waarin elektronen worden versneld. Daarna zijn er twee mogelijkheden: − de tumor wordt direct bestraald met de elektronenbundel; − met de elektronen worden röntgenfotonen geproduceerd waarmee vervolgens de bestraling wordt gedaan. De eerste methode is niet voor alle tumoren geschikt.

Om een röntgenbundel te vormen, bevat de Linac behalve de versneller nog drie andere essentiële onderdelen: − een afbuigmagneet om de elektronenbundel te richten en te focusseren; − een trefplaatje waarin de energie van de elektronen wordt omgezet in röntgenfotonen; − een of meer filters om een gelijkmatige bestraling van de tumor mogelijk te maken. Figuur 1 toont deze onderdelen in een schematische tekening. figuur 1 De elektronen moeten na het versnellen naar de behandeltafel worden afgebogen. Dit wordt gedaan met de afbuigmagneet. Figuur 2 toont de baan van een elektron dat met de gemiddelde snelheid in punt P het homogene magneetveld binnenkomt. Het doorloopt een deel van een cirkelbaan en verlaat het magneetveld weer bij Q . Het magneetveld staat loodrecht op het papier. figuur 2 figuur 3 Voor de baanstraal van een elektron in het magneetveld geldt: mv r = (1) Bq

In de praktijk hebben de elektronen niet allemaal dezelfde snelheid en heeft de elektronenbundel een bepaalde breedte. Een evenwijdig invallende elektronenbundel blijkt daardoor na het afbuigen uit elkaar te lopen. Zie figuur 3. Op de uitwerkbijlage is figuur 2 nog twee keer weergegeven voor elektronen die op een andere hoogte in de bundel of met een andere beginsnelheid het magneetveld binnenkomen.

Om ervoor te zorgen dat de elektronenbundel na het afbuigen evenwijdig blijft, gebruikt men in de praktijk een ander magneetveld, dat inhomogeen is. De elektronen doorlopen hierin een bocht van 270 graden. In figuur 4 zijn de banen van een snel en een langzaam elektron in dit veld getekend. figuur 4 figuur 5 In tekening I en II van figuur 5 is het magneetveld het papier in gericht, en in tekening III en IV het papier uit.

Leg uit welk magneetveld in figuur 5 ( I , II , III of IV ) geschikt is om de elektronen de banen van figuur 4 te laten volgen.