Biologie havo 2018 · tijdvak 2
Centraal examen, afgenomen op woensdag 20 juni 2018.
- vragen
- 46
- punten
- 76
- N-term
- 0,9
Opgave 1Kunst-alvleesklier
- 1Welke begrippen moeten worden ingevuld bij 1 en 2? bij 1 bij 2 A assimilatie hyper B assimilatie hypo C dissimilatie hyper D dissimilatie hypoZelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 2Wat is de andere reden?Stofwisseling van het organisme1p
- 3Noteer de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar op je antwoordblad en geef achter elk nummer aan of de kunst-alvleesklier op het betreffende tijdstip wel of niet in…Zelfregulatie van het organisme2p
- 4Minimaal hoeveel keer gaat een molecuul glucagon uit de kunst-alvleesklier door het hart voordat het de lever van Rien bereikt?Stofwisseling van het organisme1p
- 5Noteer een functie van de alvleesklier die de kunst-alvleesklier niet overneemt.Stofwisseling van het organisme1p
Opgave 2Levend fossiel
- 6Geef een mogelijke verklaring voor de trage evolutie van de coelacanth.Soortvorming1p
- 7Welk nucleïnezuur hebben de onderzoekers geanalyseerd om de rol van dit stukje DNA te bepalen? En wat hebben ze van dit stukje DNA aangetoond? geanalyseerd a…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
- 8Welke van de twee kwastvinnigen is het meest verwant met vierpotige gewervelden? Verklaar je antwoord aan de hand van afbeelding 4.Soortvorming1p
Opgave 3MSUD
- 9− Welk afvalproduct is dit? − In welk orgaan wordt dit afvalproduct uitgescheiden?Stofwisseling van het organisme2p
- 10Welk bloedbestanddeel wordt onderzocht om te bepalen of een baby MSUD heeft? A bloedplaatjes B bloedplasma C rode bloedcellen D witte bloedcellenStofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 11− Welke van de bovenstaande hoofdgroepen van voedingsstoffen moet beperkt worden in het dieet van Stan? − Licht je antwoord toe.Stofwisseling van het organisme2p
- 12Hoeveel procent is de kans op een volgend kind met MSUD als dit kind een meisje is? En als dit kind een jongen is? meisje jongen A 0 0 B 0 50 C 25 25 D 25 50…Erfelijke eigenschapmeerkeuze2p
- 13In welke van deze cellen kan deze mutatie zijn opgetreden, gezien de resultaten van het erfelijkheidsonderzoek? A alleen in 1 of 2 B alleen in 3 of 4 C allee…Selectiemeerkeuze2p
Opgave 4Muizenplaag
- 14Via welke vaten in de vaatbundels worden suikers naar de wortels getransporteerd?Stofwisseling van de cel1p
- 15Voor welk proces in de wortels worden deze koolhydraten als energiebron gebruikt? A voor het transport van koolstofdioxide B voor het transport van mineralen…Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 16Welke conclusies kunnen Wietse en Jelte trekken uit de resultaten (tabel 2) van hun experiment naar de aanwezigheid van voedingsstoffen in het sap van graswo…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 17Noteer alle klieren die deze enzymen produceren.Stofwisseling van het organisme2p
- 18Welk diagram geeft de populatiegroei juist weer? Hoe groot is de populatie na drie jaar volgens de berekening van Jelte en Wietse? diagram populatie A diagra…Regulatie van ecosystemenmeerkeuze2p
- 19Waardoor sterven na drie jaar meestal veel veldmuizen? A door accumulatie van persistente stoffen B door afname van de fitness C door een verandering van een…Regulatie van ecosystemenmeerkeuze2p
- 20Verklaar hoe een afwisselende begroeiing tussen de weilanden ertoe kan leiden dat muizenplagen uitblijven.Regulatie van ecosystemen1p
Opgave 5Sluipwesp verdooft en ontsmet
- 21Noteer de reden waarom er geen sprake is van predatie.vervallen1p
- 22Is zenuwcel A in afbeelding 2 een motorische of een sensorische zenuwcel? Op welke plaats werkt het neurotoxine? zenuwcel A is een plaats waar neurotoxine we…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 23− Is dit gezamenlijk gewicht groter dan, gelijk aan of kleiner dan het gezamenlijk gewicht aan organische stoffen van het lichaam van de kakkerlak en het eit…Stofwisseling van de cel2p
- 24Beredeneer waardoor bij afgifte van een mengsel van antibiotica de kans kleiner is dat er resistente bacteriën ontstaan, dan bij een enkel antibioticum.Selectie2p
Opgave 6Degeneratie van het netvlies
- 25Leg uit hoe ophoping van eiwitten achter het netvlies kan leiden tot het afwijkend beeld in afbeelding 1b.Zelfregulatie van het organisme2p
- 26Heeft de patiënt als gevolg van het ontspannen van de kringspieren tijdelijk moeite met dichtbij of veraf zien? En waardoor wordt dit veroorzaakt? moeite met…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 27Zijn bij deze patiënt vooral kegeltjes of vooral staafjes in het netvlies verdwenen? Licht dit toe aan de hand van de symptomen die hij beschrijft.Stofwisseling van het organisme1p
- 28Waarom is het belangrijk dat een groot aantal patiënten aan het onderzoek deelnam?1p
- 29Waaruit bestond de behandeling van de controlegroep in dit onderzoek?1p
- 30Noteer de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar op je antwoordblad en geef achter elk nummer aan of de bijbehorende conclusie wel of niet uit de resultaten kan word…2p
- 31− Noteer het nummer van de categorie die in dat geval het grootst is. − Noteer het nummer van de categorie die in dat geval het kleinst is. Schrijf je antwoo…Erfelijke eigenschap2p
Opgave 7Amerikaanse invasie in Nederlandse sloten
- 32− Hoeveel verschillende soorten rivierkreeften komen er in Nederland voor volgens tabel 1? − Tot hoeveel genera (geslachten) behoren deze kreeften? Schrijf j…Soortvorming2p
- 33Welk orgaanstelsel van de kreeft wordt blijkbaar vooral aangetast door de kreeftenpest?Zelfregulatie van het organisme1p
- 34Noteer de nummers 1, 2, 3 en 4 onder elkaar op je antwoordblad en geef achter elk nummer aan of dit proces wel of niet bij kreeften kan optreden.Afweer van het organisme2p
- 35Wat is de naam van dit verschijnsel? A adaptatie B genetic drift C recombinatie D seksuele selectieSoortvormingmeerkeuze2p
- 36Verklaar dat de overlevingskans van de uitgezette populatie groter is als de genetische variatie van deze populatie groot is.Soortvorming1p
- 37Kunnen deze merkers afkomstig zijn uit de poep van de rode Amerikaanse rivierkreeft? En uit de geslachtscellen van deze kreeft? merkers afkomstig merkers afk…Selectiemeerkeuze2p
- 38Welke eigenschap heeft een merker waardoor deze geschikt is voor het identificeren van een soort? A Deze bevat een unieke nucleotidenvolgorde. B Deze bevat u…Selectiemeerkeuze2p
- 39Licht toe aan de hand van afbeelding 3, dat de eDNA-techniek hiervoor geschikter is dan traditionele methoden.Selectie1p
- 40Leg uit hoe de aanleg van deze verbindingsroutes kan leiden tot het verdwijnen van de Europese rivierkreeft.Regulatie van ecosystemen2p
Opgave 8Pandakeutels
- 41Leg uit dat reuzenpanda’s zonder cellulase niet zouden overleven op een dieet van bamboe.Stofwisseling van de cel2p
- 42Welke beschrijving van de umami-receptor is juist? A Het is een eiwit dat wordt uitgescheiden met het speekselvocht. B Het is een eiwit in het celmembraan va…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
- 43Kan deze mutatie een genoommutatie of een puntmutatie zijn? A geen van beide B alleen een puntmutatie C alleen een genoommutatie D zowel een genoommutatie al…Selectiemeerkeuze2p
- 44Noteer een bezwaar tegen de productie van eerste-generatie-biobrandstoffen dat niet geldt voor tweede-generatie-biobrandstoffen.Interactie in ecosystemen1p
- 45Noteer twee abiotische factoren die moeten worden ingesteld.Stofwisseling van de cel1p
- 46Waardoor versterkt het gebruik van biobrandstof het broeikaseffect minder dan het gebruik van fossiele brandstof? A Bij het gebruik van biobrandstof komen mi…Regulatie van ecosystemenmeerkeuze2p