Biologie havo 2021 · tijdvak 1
Centraal examen, afgenomen op donderdag 27 mei 2021.
- vragen
- 43
- punten
- 70
- N-term
- 1
Opgave 1Pas op voor tekenbeten!
- 1Noteer een kenmerk van de bouw van de zuigsnuit dat zichtbaar is in afbeelding 2 en geef aan waardoor dit kenmerk de zuigsnuit geschikt maakt voor zijn functie.Stofwisseling van het organisme1p
- 2− Bepaal, aan de hand van afbeelding 2, hoeveel micrometer de zuigsnuit van de teek kan doordringen in de menselijke huid. Noteer je berekening. − Licht toe …Stofwisseling van het organisme3p
- 3Welke huidlaag moet het speeksel van de teek minimaal bereiken, zodat het zowel verdovend als stollingsremmend kan werken? A de hoornlaag B de kiemlaag C de …Stofwisseling van het organismemeerkeuze1p
- 4Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of het betreffende proces de lichaamstemperatuur zal laten stijgen of zal laten dalen .Zelfregulatie van het organisme2p
- 5Welk type stof wordt in het bloed van de docent aangetoond? En is zijn immuniteit actief of passief? aangetoonde stof immuniteit A antigenen van de borrelia-…Afweer van het organismemeerkeuze2p
- 6Verklaar waardoor er bij een volgende infectie met een borrelia-bacterie niet direct een specifieke afweerreactie optreedt als de eiwitten op het buitenopper…Afweer van het organisme1p
- 7Beredeneer hoe door het gebruik van een antibioticum een resistente bacteriestam kan ontstaan.Soortvorming2p
Opgave 2Groenten telen op Mars
- 8Beschrijf… − de opzet van het experiment. − hoe de biomassa van de planten wordt bepaald.Stofwisseling van het organisme4p
- 9Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Stofwisseling van de cel2p
- 10Bevat DNA fosfor en/of stikstof? En bevatten aminozuren fosfor en/of stikstof? DNA aminozuren A alleen fosfor alleen stikstof B alleen fosfor zowel fosfor al…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
- 11Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende bacteriën hiervoor wel of niet moeten worden toegevoegd.Regulatie van ecosystemen2p
- 12Verklaar dit aan de hand van een verschil tussen de samenstelling van de atmosfeer van Mars en die van aarde.Stofwisseling van het organisme1p
Opgave 3Galstenen
- 13Noteer de letter die de witte plek op de lever aangeeft.Stofwisseling van het organisme1p
- 14Noteer de letter van het orgaan in afbeelding 2 waar ijzer uit het bloedplasma wordt opgenomen voor de productie van hemoglobine.Stofwisseling van het organisme1p
- 15Welke stof hoopt zich op in buis X uit afbeelding 3? A hemoglobine B insuline C pepsinogeen D trypsinogeenStofwisseling van het organismemeerkeuze1p
- 16Door welke van deze bloedvaten gaat een bilirubinemolecuul op de kortste weg vanuit de lever naar de huid van het gezicht? Noteer die nummers in de juiste vo…Stofwisseling van het organisme2p
- 17Door welk proces in de nieren komt bilirubine uit het bloed in de urine terecht? A door osmose B door reabsorptie (terugresorptie) C door ultrafiltratieStofwisseling van het organismemeerkeuze1p
- 18Leg uit dat door het tekort aan gal niet al het vet verteerd kan worden.Stofwisseling van het organisme2p
Opgave 4Verdachte chrysanten
- 19Verklaar dat klassieke veredeling niet mogelijk is zonder isolatie.Soortvorming1p
- 20Hoe noemen we deze eigenschap van radioactieve straling? A emergent B modificerend C mutageen D persistentSelectiemeerkeuze1p
- 21Op welke wijze veroorzaken plantenhormonen differentiatie van cellen tot wortelcellen? A Ze beïnvloeden in cellen de expressie van bepaalde genen. B Ze bevor…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
- 22Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Erfelijke eigenschap2p
- 23Licht toe waarom Naktuinbouw alleen een goede conclusie kan trekken over kwekersrechten als de planten onder dezelfde omstandigheden zijn opgekweekt.Erfelijke eigenschap1p
- 24Door welk verschil in DNA heeft elk chrysantenras een unieke DNA-fingerprint? A door een verschil in de nucleotidenvolgorde van het DNA B door een verschil i…Selectiemeerkeuze1p
- 25Wat moet worden ingevuld bij 1 en 2? bij 1 bij 2 A groter dan hetzelfde ras B groter dan verschillende rassen C kleiner dan of gelijk aan hetzelfde ras D kle…Selectiemeerkeuze2p
Opgave 5Zeeslak maakt pijnstiller
- 26Noteer uit hoeveel nucleotiden het deel van het RNA bestaat dat codeert voor deze 17 aminozuren.Zelforganisatie van cellen1p
- 27Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer achter elk nummer de soort die hiermee is aangegeven.Soortvorming1p
- 28− Noteer de nummers van de stappen in de juiste volgorde achter elkaar. − Omcirkel het nummer van de stap die als eerste wordt beïnvloed door de gifstof.Zelfregulatie van het organisme2p
Opgave 6Zombieplanten
- 29Leg uit dat het voor fytoplasma’s gunstig is dat de geïnfecteerde plant bladeren vormt in plaats van bloemen.Stofwisseling van de cel2p
- 30Noteer uit welk onderdeel uit afbeelding 1 de dwergcicade zowel energierijke stoffen als fytoplasma’s opzuigt.Stofwisseling van het organisme1p
- 31Beredeneer dat de relatie mutualisme genoemd kan worden.Interactie in ecosystemen3p
- 32Noteer met welk resultaat de hypothese van de onderzoekers wordt bevestigd.Interactie in ecosystemen1p
- 33Wat werd in het weefsel van de geïnfecteerde planten minder aangetroffen dan in het weefsel van de gezonde planten? A alleen 1 en 2 B alleen 1 en 3 C alleen …Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
Opgave 718p-tetrasomie
- 34Wat is het karyotype van Maranja? A 45, XX, + i(18p) B 45, XY, + i(18p) C 47, XX, + i(18p) D 47, XY, + i(18p)Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
- 35In welke richting stroomt het bloed? En wordt hierdoor de bloeddruk in de longen hoger of lager? richting bloeddruk longen A van linkerkamer naar rechterkame…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 36Verklaar waardoor speekselenzymen het zetmeel in de maag niet kunnen verteren.Stofwisseling van de cel1p
Opgave 8Vleermuizen bedreigd!
- 37Noteer de naam van het andere trofisch niveau dat ontbreekt in dit voedselweb.Interactie in ecosystemen1p
- 38Leg uit hoe het vaker ontwaken leidt tot het eerder opraken van de vetreserve.Stofwisseling van de cel2p
- 39Noteer wat de inhoud van de injectievloeistof was bij groep 3.Stofwisseling van de cel1p
- 40Welk diagram heeft een temperatuurverloop dat kenmerkend is voor een vleermuis die besmet is met EUPd?Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 41− Kan EUPd verantwoordelijk zijn voor de massale sterfte onder vleermuizen in Noord-Amerika? Licht je antwoord toe. − Kan NAPd verantwoordelijk zijn voor de …Interactie in ecosystemen2p
- 42Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of het betreffende proces wel of niet geactiveerd werd tijdens de winterslaap van geïnfecteerde …Afweer van het organisme2p
- 43Beargumenteer dat de nakomelingen van deze vleermuizen geen profijt hebben van de immuniteit van hun ouders.Afweer van het organisme1p