benoemen wat de onderdelen zijn van eukaryote cellen en de functies ervan beschrijven;

Sinds 2018 9× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Onderdelen van de eukaryote cel

Een eukaryote cel bestaat uit verschillende onderdelen met elk een eigen functie. Kennis van deze onderdelen heb je nodig om de stofwisseling van de cel te begrijpen.

Een eukaryote cel heeft een celkern en veel andere onderdelen die organellen heten. Elk organel heeft een eigen taak in de cel.

De belangrijkste onderdelen zijn:

  • Het celmembraan omhult de cel en laat alleen bepaalde stoffen door.
  • De celkern bevat het DNA en stuurt de activiteiten van de cel aan.
  • Ribosomen maken eiwitten volgens de instructies van het DNA.
  • Het endoplasmatisch reticulum transporteert stoffen en maakt een deel van de eiwitten en vetten.
  • Het Golgi-apparaat verpakt eiwitten en stuurt ze naar de juiste plaats.
  • Mitochondriën zijn de plaats van de celademhaling, waarbij energie vrijkomt.
  • Lysosomen bevatten enzymen die stoffen en beschadigde delen afbreken.
  • Plantencellen hebben daarnaast een celwand, chloroplasten en een grote vacuole.

Het cytoplasma is de vloeistof waarin alle organellen liggen. Veel reacties van de stofwisseling verlopen hier.

Bacteriën zijn prokaryoten. Zij hebben geen celkern en geen organellen met een membraan.

Onthoud

  • Een eukaryote cel heeft een celkern en organellen met een membraan.

  • Het celmembraan regelt welke stoffen de cel in en uit gaan.

  • Ribosomen maken eiwitten en mitochondriën leveren energie.

  • Het Golgi-apparaat verpakt eiwitten en stuurt ze door.

  • Plantencellen hebben extra onderdelen zoals chloroplasten en een celwand.

Voorbeeld uit een echt examen

none

Een leerling bekijkt onder de microscoop een cel uit een spiercel en ziet veel mitochondriën. Wat zegt dit over de cel?

  1. 1

    Mitochondriën zijn de plaats van de celademhaling.

Veelgemaakte fouten

  • Leerlingen noemen de celwand bij elke cel, maar dat onderdeel komt alleen bij plantencellen voor.

  • Leerlingen verwarren ribosomen met het Golgi-apparaat, terwijl ribosomen eiwitten maken en het Golgi-apparaat ze verpakt.

  • Leerlingen denken dat bacteriën een celkern hebben, maar prokaryoten hebben geen celkern en geen organellen met een membraan.

Snel checken

Welk organel maakt eiwitten in de cel?

Welk onderdeel komt alleen voor in plantencellen en is de plaats van fotosynthese?