Geslachtschromosomen bepalen meestal het geslacht
Bij de meeste organismen bepalen de geslachtschromosomen of een kind een jongen of een meisje wordt. Dit verband komt vaak terug in vragen over overerving van eigenschappen.
Bij mensen heeft elke lichaamscel 46 chromosomen. Daarvan zijn er 44 autosomen en 2 geslachtschromosomen, de X en de Y.
Een vrouw heeft twee X-chromosomen, dus het genotype is XX. Een man heeft één X en één Y, dus het genotype is XY. Het Y-chromosoom zorgt er meestal voor dat een embryo zich tot een jongen ontwikkelt.
Bij de vorming van geslachtscellen krijgt elke geslachtscel één geslachtschromosoom. Een vrouw maakt dus alleen geslachtscellen met een X. Een man maakt geslachtscellen met een X en geslachtscellen met een Y, in gelijke aantallen. Welke geslachtscel de eicel bevrucht, bepaalt het geslacht van het kind.
Het woord meestal is belangrijk. Bij sommige mensen wijkt het aantal geslachtschromosomen af, bijvoorbeeld XXY. Het geslacht volgt dan niet altijd het patroon van XX en XY.
Onthoud
Mensen hebben 44 autosomen en 2 geslachtschromosomen in elke lichaamscel.
Een vrouw heeft genotype XX en een man heeft genotype XY.
Het geslacht van het kind hangt af van het geslachtschromosoom dat de vader meegeeft.
Het geslacht wordt meestal bepaald door de geslachtschromosomen, maar niet altijd.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een vrouw met genotype XX en een man met genotype XY krijgen een kind. Hoe groot is de kans op een jongen?
- 1
De moeder maakt alleen geslachtscellen met een X.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen zeggen dat de moeder het geslacht bepaalt, terwijl het kind van de vader het X- of het Y-chromosoom krijgt.
Leerlingen zien het Y-chromosoom als gelijk aan het X-chromosoom, maar het Y-chromosoom is veel kleiner en draagt minder genen.
Leerlingen laten het woord meestal weg en schrijven dat het geslacht altijd door de chromosomen wordt bepaald.
Snel checken
Welke chromosomen bepalen meestal het geslacht van een mens?
Een man heeft het genotype XY. Welke geslachtscellen maakt hij?