Mutaties ontstaan per toeval
Mutaties zijn de bron van nieuwe variatie. In deze les zie je waarom mutaties per toeval ontstaan, en wat dat betekent voor resistentie tegen antibiotica.
Een mutatie is een verandering in het DNA. Mutaties ontstaan per toeval. Een cel krijgt een mutatie niet omdat die mutatie nodig is. Ook een antibioticum veroorzaakt de mutatie niet. Elke plek in het DNA kan veranderen, en of die verandering nuttig is, bepaalt het toeval.
Mutaties zorgen voor variatie binnen een populatie. Bij bacteriën zijn er daardoor altijd enkele die toevallig minder gevoelig zijn voor een middel. Komt er een antibioticum, dan overleven die bacteriën en vermenigvuldigen ze zich. Zo ontstaat resistentie. De mutatie was er al voordat het antibioticum kwam.
Het antibioticum selecteert dus de bacteriën die al resistent waren. Het maakt ze niet resistent.
- Mutaties ontstaan per toeval.
- Variatie in een populatie komt uit mutaties en recombinatie.
- Het milieu selecteert de bacteriën die kunnen overleven.
Onthoud
Een mutatie is een verandering in het DNA.
Mutaties vinden per toeval plaats, niet gericht op een voordeel.
Variatie in een populatie ontstaat door mutaties en recombinatie.
Een antibioticum selecteert resistente bacteriën die er al waren.
Bij een mengsel moeten meerdere resistenties tegelijk aanwezig zijn.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Waarom is de kans op resistente bacteriën kleiner bij een mengsel van antibiotica dan bij een enkel antibioticum?
- 1
Resistentie tegen een antibioticum ontstaat door een mutatie of recombinatie in het DNA van een bacterie.
Veelgemaakte fouten
Denk niet dat een bacterie een mutatie krijgt omdat hij die nodig heeft. Leg uit dat mutaties ongericht ontstaan en pas later voordeel kunnen geven.
Schrijf niet dat een antibioticum resistentie veroorzaakt. Leg uit dat het antibioticum bacteriën met een toevallige resistentie selecteert.
Zeg niet dat alle bacteriën tegelijk resistent worden. Leg uit dat alleen de toevallig resistente bacteriën overleven.
Snel checken
Waarom ontstaan mutaties per toeval?
Een bacterie krijgt bij toeval een mutatie die resistentie geeft tegen antibioticum X. Wat gebeurt er als er antibioticum X wordt gegeven?