Hoe doelorganen op hormonen reageren
Een hormoon bereikt via het bloed bijna elke cel, maar niet elk orgaan reageert erop. Dit onderwerp komt vaak terug bij vragen over de regulatie van glucose en over diabetes.
Een hormoon wordt gemaakt in een klier en komt via het bloed overal in het lichaam. Toch reageert niet elk orgaan erop. Alleen de doelorganen van dat hormoon veranderen hun werking.
Een doelorgaan herkent het hormoon met receptoren. Dat zijn eiwitten in het membraan of in de cel. Ze passen precies op één soort hormoon, net als een sleutel op één slot. Heeft een cel geen passende receptor, dan gebeurt er niets, ook al komt het hormoon langs.
Bij insuline zijn de lever, de spieren en het vetweefsel belangrijke doelorganen. Deze cellen hebben receptoren voor insuline. Daardoor nemen ze glucose uit het bloed op en gaan ze met die glucose verder.
Een hormoon geeft een signaal. Het doelorgaan voert de reactie zelf uit. Let daarom bij een vraag eerst op welk orgaan reageert en wat dat orgaan doet.
- Het hormoon reist via het bloed naar alle cellen.
- Alleen cellen met de juiste receptor reageren.
- Het doelorgaan verandert zijn werking, bijvoorbeeld in de opname of opslag van glucose.
Onthoud
Een hormoon bereikt via het bloed alle cellen van het lichaam.
Alleen cellen met de juiste receptor zijn doelcellen voor dat hormoon.
Insuline werkt op de lever, spieren en vetweefsel.
Het doelorgaan voert de reactie uit, niet het hormoon zelf.
Het orgaan dat een hormoon maakt is niet hetzelfde als het doelorgaan.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je twee redenen geven waarom de lever een goede plaats is voor de eilandjes van Langerhans.
- 1
In de tekst komen de eilandjes via een infuus in de poortader terecht.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen denken dat elk orgaan op elk hormoon reageert, schrijf liever dat alleen cellen met de juiste receptor reageren.
Verwar het doelorgaan niet met de klier die het hormoon maakt, beschrijf wat het doelorgaan doet.
Schrijf bij een reactie wat het doelorgaan verandert, zoals de opname of opslag van glucose, en niet alleen dat het orgaan reageert.
Snel checken
Waarom reageert alleen een bepaald orgaan op een hormoon, terwijl het hormoon via het bloed bij alle cellen komt?
Welke uitspraak over doelorganen klopt?