Een regelkring in het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel houdt veel waarden in je lichaam binnen grenzen, en het doet dat met een regelkring. Dit onderwerp komt in het examen vaak terug bij sport en homeostase.
Je lichaam houdt veel dingen constant, zoals bloeddruk en lichaamstemperatuur. Dat heet homeostase. Het zenuwstelsel doet dit vaak met een regelkring.
Een regelkring heeft altijd dezelfde onderdelen. Een receptor meet een verandering, bijvoorbeeld een daling van de bloeddruk. Een sensorische zenuw brengt die informatie naar het centrum in het centraal zenuwstelsel. Daar wordt bepaald of er iets moet gebeuren. Een motorische zenuw stuurt dan een signaal naar de effector. Dat is een spier of klier die de reactie uitvoert.
De reactie verandert de situatie weer. Daarna meet de receptor opnieuw. Dit noemen we terugkoppeling. Bij negatieve terugkoppeling wordt de verandering tegengegaan, zodat de waarde terugkeert naar het gewenste niveau.
Zenuwimpulsen reizen snel. Daardoor volgt de reactie snel op de verandering. Hormonale regulatie werkt trager, maar het effect kan langer aanhouden.
- De receptor meet de prikkel.
- De sensorische zenuw brengt het signaal naar het centrum.
- Het centrum verwerkt het signaal.
- De motorische zenuw brengt het bevel naar de effector.
- De effector voert de reactie uit.
Onthoud
Een regelkring bestaat uit receptor, sensorische zenuw, centrum, motorische zenuw en effector.
Het centrum verwerkt de informatie en stuurt het bevel naar de effector.
Bij negatieve terugkoppeling wordt een verandering tegengegaan.
Zenuwregulatie is snel, omdat zenuwimpulsen snel reizen.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Wat gebeurt er met je bloeddruk als je snel opstaat, en hoe herstelt het lichaam die?
- 1
Bij snel opstaan stroomt bloed naar de benen, en daalt de bloeddruk even.
Veelgemaakte fouten
Verwar de receptor niet met de effector. De receptor meet de prikkel, de effector voert de reactie uit.
Stop niet bij de reactie. Denk aan de terugkoppeling, waarbij de receptor de nieuwe situatie opnieuw meet.
Snel checken
Wat is de juiste volgorde van de onderdelen van een regelkring in het zenuwstelsel?
Een regelkring werkt met negatieve terugkoppeling. Wat doet de terugkoppeling?