uitleggen hoe bij energieproductie rekening gehouden kan worden met duurzame ontwikkeling;

Sinds 2018 1× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2022.

Energieproductie en duurzame ontwikkeling

Bij het kiezen van een energiebron weeg je de gevolgen voor mens en natuur mee. Dit hoort bij de vraag hoe energieproductie duurzaam kan zijn.

Elke manier om energie te maken heeft gevolgen voor het ecosysteem. Bij energieproductie kijk je dus naar de hele omgeving, niet alleen naar de hoeveelheid stroom.

Duurzame ontwikkeling betekent dat we nu in onze energiebehoefte voorzien, zonder dat toekomstige generaties minder mogelijkheden krijgen. Daarvoor wegen we meerdere dingen af: het gebruik van grondstoffen, de uitstoot van stoffen en de effecten op planten en dieren.

Bij een energiebron let men op de volgende punten:

  • hoeveel grondstof wordt gebruikt en of die weer aangevuld kan worden
  • welke stoffen vrijkomen, zoals kooldioxide of fijnstof
  • welke effecten de installatie heeft op de omgeving, zoals warm water of verlies van leefgebied

Neem bijvoorbeeld een windpark. Het levert schone stroom, maar vogels en vleermuizen kunnen tegen de wieken vliegen. Daarom zoekt men locaties waar weinig trekvogels komen.

Verbranding van biomassa lijkt ook duurzaam. Of dat klopt, hangt af van de herkomst van het hout. Wordt er herplant, dan neemt het nieuwe bos bij groei weer kooldioxide op. Wordt het bos gekapt en niet teruggeplant, dan blijft de uitstoot hoog en verdwijnt leefgebied.

Bij het vergelijken van energiebronnen kijk je dus naar de hele keten, van winning tot afval. Zo kun je beargumenteren welke keuze het best past bij duurzame ontwikkeling.

Onthoud

  • Duurzame energieproductie houdt rekening met grondstoffen, uitstoot en effecten op de omgeving

  • Een hernieuwbare bron is niet automatisch zonder gevolgen voor de natuur

  • Bij biomassa hangt de duurzaamheid af van de herkomst van het hout en van herplant

  • Vergelijk energiebronnen over de hele keten, van winning tot afval

Voorbeeld uit een echt examen

none

Een gemeente kiest tussen een kolencentrale en een biomassacentrale die houtsnippers verbrandt. Welke keuze is duurzamer?

  1. 1

    Eerst kijk je naar de grondstof. Kolen zijn fossiel en raken op, houtsnippers groeien opnieuw.

Veelgemaakte fouten

  • Noem een energiebron niet vanzelf schoon omdat hij hernieuwbaar is. Denk ook aan effecten op dieren en planten in de omgeving.

  • Let niet alleen op wat uit de schoorsteen komt. Bekijk ook de winning van de grondstof en wat er met het afval gebeurt.

Snel checken

Waarom is het verbranden van houtpellets alleen duurzaam als er nieuwe bomen worden geplant?

Koelwater van een kolencentrale wordt warm in een rivier geloosd. Wat is een mogelijk gevolg voor het ecosysteem?