Reageren op prikkels: de bouw en functies van de huid
De huid beschermt het lichaam en neemt prikkels waar. Bij het examen komt de huid terug in vragen over brandwonden, temperatuur en zonlicht.
De huid bestaat uit drie lagen. Onderaan ligt het onderhuids bindweefsel. Dit bevat vetcellen. Het vet houdt warmte vast en beschermt tegen stoten.
Daarboven ligt de lederhuid. Hierin liggen bloedvaten, haarzakjes, talgklieren, haarspieren, zweetklieren en zintuigen. Met de zintuigen voel je druk, tast, warmte en koude. Ook de haren groeien vanuit de lederhuid.
Bovenaan ligt de opperhuid. Die bestaat uit twee lagen. De hoornlaag bestaat uit dode cellen. Deze laag beschermt tegen infecties, uitdroging en beschadigingen. Onder de hoornlaag ligt de kiemlaag. In de kiemlaag delen cellen zich steeds. Hier liggen ook de zenuwuiteinden van de pijnzintuigen. Het pigment in de kiemlaag beschermt tegen ultraviolette straling.
De huid helpt ook bij de temperatuurregeling. Bij warmte worden de bloedvaten in de huid wijder. Dan gaat er meer warmte naar buiten. Ook zweet verdampt en koelt de huid af. Bij kou werkt het andersom. De bloedvaten vernauwen. Zo gaat er minder warmte verloren.
Onthoud
De opperhuid bestaat uit de hoornlaag en de kiemlaag.
De lederhuid bevat bloedvaten, klieren, haarzakjes en zintuigen.
Het onderhuids bindweefsel bestaat uit vetcellen die warmte vasthouden.
Bij warmte worden de bloedvaten wijder en gaat er meer zweet naar buiten.
De hoornlaag beschermt tegen infecties, uitdroging en beschadigingen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je twee zintuigen in de huid noemen. De vraag gaat over een tweedegraads brandwond.
- 1
De brandwond is verbrand tot en met de lederhuid.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen noemen de lederhuid als de laag met dode cellen, terwijl dat de hoornlaag is. Onthoud dat de hoornlaag bovenaan de opperhuid ligt.
Leerlingen denken dat zweten de huid opwarmt. Zweet verdampt en koelt de huid juist af.
Leerlingen verwarren de kiemlaag met de hoornlaag. In de kiemlaag delen cellen zich, en in de hoornlaag liggen dode cellen.
Snel checken
In welke laag van de huid liggen de talgklieren en zweetklieren?
Hoe helpt de doorbloeding van de huid bij warm weer om het lichaam af te koelen?