Van generatie op generatie: de voortplantingsstelsels
Bij de voortplanting van de mens maken geslachtscellen het verschil. In deze les leer je de organen van het vrouwelijke en het mannelijke voortplantingsstelsel herkennen en hun functie beschrijven.
Bij de voortplanting spelen geslachtscellen de hoofdrol. Vrouwen maken eicellen en mannen maken zaadcellen. Elk orgaan heeft daarbij een eigen taak.
Vrouwelijk voortplantingsstelsel
De eierstokken liggen in de onderbuik, één aan elke kant van de baarmoeder. Ze bevatten de eicellen. Regelmatig komt er een eicel vrij. De eileiders zijn dunne buizen van de eierstokken naar de baarmoeder. Ze vangen de eicel op. Meestal vindt de bevruchting in de eileider plaats.
De baarmoeder is een holle, spierrijke zak. Een bevruchte eicel nestelt zich in de wand en groeit daar. De schede is een spierrijke buis van de baarmoeder naar buiten. Via de schede komt de penis het lichaam binnen. Bij de bevalling is de schede de weg naar buiten. De schaamlippen beschermen de ingang van de schede. De kittelaar ligt bovenaan de schaamlippen. Het is een klein, zeer gevoelig orgaan.
Mannelijk voortplantingsstelsel
De teelballen liggen in de balzak en maken zaadcellen. De balzak houdt de teelballen iets koeler dan het lichaam. Dat is nodig voor de aanmaak van zaadcellen. Daarna rijpen de zaadcellen in de bijballen.
De zaadleiders voeren de zaadcellen naar de urinebuis. Zaadblaasjes en prostaat maken vocht dat bij het zaad hoort. De urinebuis loopt door de penis en brengt het zaad naar buiten. Dezelfde buis voert ook urine af. De zwellichamen in de penis kunnen zich met bloed vullen. Dan wordt de penis stijf. De voorhuid bedekt de eikel.
Onthoud
De eierstokken maken eicellen en de teelballen maken zaadcellen.
Bevruchting vindt meestal plaats in de eileider, en daarna nestelt de eicel zich in de baarmoeder.
Het zaad reist via de zaadleiders naar de urinebuis, onderweg komt er vocht bij van zaadblaasjes en prostaat.
De penis brengt het zaad in de schede, de schede is de weg van de penis naar de baarmoeder.
De balzak houdt de teelballen iets koeler dan het lichaam.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een leerling wil weten welke weg een zaadcel aflegt vanaf de teelbal tot buiten het lichaam.
- 1
De zaadcel ontstaat in de teelbal.
Veelgemaakte fouten
Denk niet dat de eierstok en de eileider hetzelfde zijn. De eierstok maakt de eicel, de eileider vangt de eicel op en brengt die naar de baarmoeder.
Verwissel de baarmoeder niet met de schede. De baarmoeder is een holle spierzak waarin een baby groeit, de schede is de buis die naar buiten loopt.
Zaadcellen gaan niet via de zaadleiders naar buiten. De zaadleiders voeren het zaad naar de urinebuis, en die brengt het naar buiten.
Snel checken
Waar worden de zaadcellen gemaakt?
Waar vindt de bevruchting meestal plaats?