Van generatie op generatie
Zaadplanten planten zich voort met zaden, en de levenscyclus loopt van zaad tot zaad. Het examen vraagt welke stadia er zijn en hoe een plant de winter overleeft.
Een zaadplant begint zijn leven als zaad. Het zaad ontkiemt als het vochtig en warm genoeg is. Uit het kiempje groeit een jonge plant, die groeit en later bloeit.
In de bloem gebeurt de voortplanting. Bij bestuiving komt stuifmeel op de stempel terecht. Bij bevruchting smelt een celkern uit het stuifmeel samen met de eicel. Uit de bevruchte eicel ontstaat een kiempje. Het zaadbeginsel wordt een zaad. Het vruchtbeginsel wordt een vrucht met zaden.
Daarna moet de plant de winter overleven. Een eenjarige plant sterft helemaal af. Alleen het zaad blijft over en overwintert in de grond. Een overblijvende plant overwintert anders. Sommige planten slaan reservestoffen op in de wortels en groeien in het voorjaar weer uit. Andere planten hebben blijvende bovengrondse delen, met of zonder bladeren, zoals bomen en heesters.
Onthoud
Een zaadplant ontstaat uit een zaad en groeit via ontkieming tot een plant die bloeit.
Na bevruchting ontstaat uit de eicel een kiempje, uit het zaadbeginsel een zaad en uit het vruchtbeginsel een vrucht met zaden.
Een eenjarige plant overwintert als zaad, omdat de bovengrondse delen afsterven.
Een overblijvende plant overwintert met reservestoffen in de wortels of met blijvende bovengrondse delen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Welke drie plantaardige ingrediënten van de bloementaart zijn ontstaan na bevruchting van de plant?
- 1
Na bevruchting ontstaat uit het vruchtbeginsel een vrucht met zaden.
Veelgemaakte fouten
Denk niet dat alles wat van een plant komt na bevruchting ontstaat. Kijk eerst of het deel een vrucht of een zaad is.
Verwar het zaadbeginsel niet met het vruchtbeginsel. Uit het zaadbeginsel komt het zaad, uit het vruchtbeginsel de vrucht.
Snel checken
Uit welk deel van de bloem ontstaat de vrucht met zaden na bevruchting?
Een eenjarige plant sterft in de herfst helemaal af. Hoe overleeft de soort de winter?