Delen van de plantencel en hun functie
In deze les leer je de delen van een cel kennen en wat ze doen. Dit heb je nodig om verschillen tussen cellen en hun werking te verklaren.
In een plantencel vind je een celkern, cytoplasma en een celmembraan. Daarnaast zit er een celwand omheen en vaak een grote vacuole.
De celkern bevat het erfelijk materiaal en bepaalt wat de cel doet. Het cytoplasma is de vloeistof waarin de andere delen liggen. Hier verlopen veel chemische reacties.
Het celmembraan omhult de cel en laat alleen bepaalde stoffen door. De celwand ligt buiten het celmembraan. Die geeft de plantencel stevigheid en vorm.
De vacuole is een holte gevuld met water en opgeloste stoffen. Zo slaat de cel water en voedingsstoffen op.
In plantencellen zitten ook korrels met een eigen taak:
- Bladgroenkorrels bevatten bladgroen. Daar vindt fotosynthese plaats.
- Zetmeelkorrels slaan zetmeel op als voorraad.
- Kleurstofkorrels geven de cel een kleur.
Bij een figuur of model let je op de plaats van elk deel. Zo herken je het deel en weet je welke functie erbij hoort.
Onthoud
De celkern bevat het erfelijk materiaal en regelt de activiteiten van de cel.
Het celmembraan omhult de cel en bepaalt welke stoffen erdoor kunnen.
De celwand geeft de plantencel stevigheid en ligt buiten het celmembraan.
Bladgroenkorrels bevatten bladgroen en zijn de plaats van fotosynthese.
De vacuole slaat water en opgeloste stoffen op.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Waarom is de zaadopbrengst van planten met geelgroene bladeren lager dan die van planten met donkergroene bladeren? Verklaar het verschil met het blad.
- 1
In het geelgroene blad zitten minder bladgroenkorrels.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen noemen de celwand als plaats van fotosynthese. Beter is het om bij fotosynthese de bladgroenkorrels te noemen.
Leerlingen verwarren het celmembraan met de celwand. Beter is het om te onthouden dat het membraan de cel omhult en de celwand daar buiten ligt.
Leerlingen schrijven dat de celkern de energie levert. Beter is het om de celkern te beschrijven als de plek van het erfelijk materiaal.
Snel checken
Welk deel van de plantencel bevat bladgroen en is de plaats waar fotosynthese plaatsvindt?
Welk deel ligt buiten het celmembraan en geeft de plantencel stevigheid?