Delen van zaadplanten en hun functies
Een zaadplant bestaat uit wortels, stengels, bladeren en bloemen. Elk deel heeft een eigen taak, en sommige delen leveren ook voedsel of grondstoffen voor de mens.
Een zaadplant bestaat uit verschillende delen. Elk deel heeft een eigen taak.
De wortel zit vast in de bodem. Wortelharen nemen water en voedingszouten op. In de wortel wordt vooral zetmeel opgeslagen als reservestof.
De stengel zorgt voor transport en stevigheid. Houtvaten vervoeren water en voedingszouten omhoog. Bastvaten vervoeren de suikers die in het blad zijn gemaakt.
In het blad vindt fotosynthese plaats. Via de huidmondjes gaat koolstofdioxide naar binnen en zuurstof naar buiten. Via diezelfde huidmondjes verdampt ook water.
De bloem is het voortplantingsorgaan. Meeldraden maken stuifmeel. De stamper heeft een stempel, een stijl en een vruchtbeginsel met zaadbeginsels. Na bestuiving groeit uit het vruchtbeginsel een vrucht met zaden.
Een zaad bestaat uit een zaadhuid, een kiempje en reservestoffen. Die reservestoffen zijn vooral eiwitten, vetten en zetmeel. Zaden worden verspreid door wind, door dieren of door wegschieten.
Bollen en knollen slaan reservestoffen op. Ze zorgen ook voor ongeslachtelijke voortplanting.
Veel van deze delen leveren voedsel of grondstoffen voor de mens. Denk aan wortels, bladeren, zaden, knollen en bollen.
Onthoud
Wortels zorgen voor bevestiging en voor opname van water en mineralen.
Stengels vervoeren stoffen via houtvaten en bastvaten en geven stevigheid.
Via de huidmondjes in het blad gaan koolstofdioxide en zuurstof in en uit.
Uit het vruchtbeginsel groeit na bestuiving een vrucht met zaden.
Bollen en knollen zorgen voor ongeslachtelijke voortplanting en slaan reservestoffen op.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je in twee stappen uitleggen waarom de aardappels klein blijven als de plant weinig bladeren heeft.
- 1
Met weinig bladeren vindt er minder fotosynthese plaats, dus de plant maakt minder glucose.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen zeggen dat wortels water uit de lucht halen. Beschrijf liever dat wortelharen water en mineralen uit de bodem opnemen.
Leerlingen verwarren houtvaten en bastvaten. Onthoud dat houtvaten water omhoog vervoeren en bastvaten suikers verplaatsen.
Leerlingen denken dat zaden alleen uit zetmeel bestaan. Noem liever ook de zaadhuid, het kiempje en de eiwitten en vetten als reservestoffen.
Snel checken
In welk deel van de plant worden water en mineralen uit de bodem opgenomen?
Via welke structuren geeft een blad zuurstof af?