Voedselketens en energie in een ecosysteem
In deze les leer je wat een ecosysteem is en hoe energie er van het ene organisme naar het andere gaat. Voedselketens komen vaak terug in het examen.
Een ecosysteem bestaat uit alle organismen in een gebied, samen met hun omgeving. In een ecosysteem stroomt energie. Die energie komt van de zon en gaat via voedsel van het ene organisme naar het andere.
Planten zijn producenten. Ze maken met fotosynthese zelf energierijke stoffen. Dieren zijn consumenten. Ze moeten hun voedsel eten van andere organismen. Reducenten, zoals schimmels en bacteriën, ruimen dood materiaal op. Ze zetten onverteerde delen, afvalstoffen en restanten om in koolstofdioxide, water en zouten. Planten kunnen die stoffen weer opnemen. Zo ontstaan de koolstofkringloop en de stikstofkringloop.
Een voedselketen laat zien wie wie eet. De pijl wijst altijd van het voedsel naar de eter. Meerdere voedselketens samen vormen een voedselweb.
Consumenten en reducenten halen energie uit hun voedsel. Ze gebruiken die energie voor verbranding en voor de opbouw van hun lichaam. Bij elke stap gaat energie verloren in afvalproducten en als warmte. Daarom zijn er hoger in een voedselketen steeds minder organismen.
Onthoud
Een ecosysteem is alle organismen in een gebied samen met hun omgeving.
Planten zijn producenten, dieren zijn consumenten en schimmels en bacteriën zijn reducenten.
Een voedselketen loopt van voedsel naar eter, met pijlen in die richting.
Bij elke schakel gaat energie verloren in afvalproducten en warmte.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Noteer een voedselketen van vier organismen waar het zeepaardje deel van uitmaakt.
- 1
In de tekst staat wat het zeepaardje eet en wat het kreeftje eet.
Veelgemaakte fouten
Zet de pijl niet van de eter naar het voedsel. Teken hem van het voedsel naar de eter.
Begin een voedselketen niet bij een roofdier. Begin bij de producent, want die maakt zelf voedsel.
Verwar planten en reducenten niet met elkaar. Planten maken zelf voedsel, schimmels en bacteriën ruimen dood materiaal op.
Snel checken
Welk organisme is een producent?
Wat maken reducenten van dood materiaal?