Het verteringsstelsel en de verteringssappen
Het verteringsstelsel breekt voedsel af zodat het lichaam de voedingsstoffen kan opnemen. Voor het examen moet je de delen, de klieren en hun functies kennen.
Het spijsverteringskanaal is een lange buis van mond tot anus. Daarnaast liggen klieren die verteringssappen maken. De speekselklieren liggen in de mond. De maagsapklieren zitten in de maag en de darmsapklieren in de dunne darm. De alvleesklier ligt onder de maag en stuurt zijn sap naar de twaalfvingerige darm.
Verteringssappen bevatten verteringsenzymen. Een enzym breekt een grote stof in kleinere stukjes. Eiwitten worden zo afgebroken tot aminozuren. Vetten worden eerst door gal verdeeld in kleine druppeltjes. Daarna kunnen de enzymen er beter bij.
De lever en de galblaas horen ook bij de vertering. De lever maakt gal en bewerkt voedingsstoffen. Overtollige glucose slaat de lever op als glycogeen. Als het lichaam energie nodig heeft, zet de lever glycogeen weer om in glucose. De galblaas slaat de gal op tot die nodig is.
Speeksel en maagzuur beschermen tegen infecties via het voedsel. Speeksel houdt de mond schoon en maagzuur doodt veel bacteriën.
- Mond met tong, speekselklieren, tanden en kiezen
- Slokdarm, maag, twaalfvingerige darm, dunne darm, dikke darm en endeldarm
- Lever, galblaas en alvleesklier
Onthoud
Het spijsverteringskanaal loopt van de mond tot de anus.
Klieren maken verteringssappen met enzymen die voedsel afbreken.
De lever maakt gal en slaat glycogeen op.
De galblaas slaat gal op en gal emulgeert vetten.
Speeksel en maagzuur beschermen tegen infecties via het voedsel.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Welke twee klieren maken verteringssappen die bij de vertering van eiwitten horen?
- 1
Zoek klieren die een verteringssap maken met enzymen die eiwitten afbreken.
Veelgemaakte fouten
Denk niet dat de galblaas gal maakt. De lever maakt gal en de galblaas slaat die alleen op.
Denk niet dat gal vetten afbreekt. Gal emulgeert vetten en daarna breken enzymen ze af.
Noem niet alleen de mond als klier. Noem ook de maagsapklieren, darmsapklieren en de alvleesklier.
Snel checken
Welke klier maakt gal?
Wat is de belangrijkste functie van gal bij de vertering?