Bloedvaten en het hart
Bloedvaten en het hart vervoeren stoffen en warmte door het hele lichaam. Dit onderwerp komt vaak terug in het examen, dus het is handig om de verschillen goed te kennen.
Bloed stroomt door drie soorten bloedvaten. Slagaders voeren bloed van het hart weg. Aders voeren bloed terug naar het hart. Haarvaten zitten daartussen en zijn het kleinst.
Slagaders hebben een dikke, elastische wand. Zo kunnen ze de hoge druk van het bloed uit het hart aan. Aders hebben een dunnere wand en een lagere druk. Daarom hebben aders kleppen. Die voorkomen dat het bloed terugstroomt, vooral in de benen.
Haarvaten hebben een wand van één cellaag. Door die dunne wand gaan stoffen en warmte van het bloed naar de weefsels.
Het hart heeft twee boezems en twee kamers. De wand van de linker kamer is het dikst. Die kamer pompt het bloed door de grote bloedsomloop, en dat vraagt veel druk. De boezems hebben dunne wanden. Ze pompen het bloed maar een korte afstand naar de kamers.
Let bij het lezen op deze punten:
- slagaders: dikke wand, hoge druk, geen kleppen
- aders: dunne wand, lage druk, kleppen
- haarvaten: wand van één cellaag, uitwisseling van stoffen
Onthoud
Slagaders voeren bloed van het hart weg en hebben een dikke wand.
Aders voeren bloed naar het hart terug en hebben kleppen.
Haarvaten hebben een wand van één cellaag en zijn de plek van uitwisseling.
De linker kamer heeft de dikste wand, omdat hij bloed door de grote bloedsomloop pompt.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je het type bloedvat in de afbeelding noemen. Daarnaast geef je één kenmerk waaraan je dat ziet.
- 1
Kijk eerst naar de wand van het bloedvat in de afbeelding.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen denken vaak dat alle aders zuurstofrijk bloed bevatten, maar de longader is een uitzondering. Let op de richting: aders voeren bloed naar het hart toe.
Veel leerlingen noemen de wand van een haarvat dik, terwijl hij juist dun is. Denk aan de uitwisseling van stoffen.
Leerlingen verwisselen vaak de wanden van boezems en kamers. Kamers hebben dikkere wanden dan boezems, want ze moeten het bloed verder pompen.
Snel checken
Welk bloedvat heeft kleppen in de wand?
Welke hartkamer heeft de dikste wand?