Bescherming en antistoffen: kunstmatig en natuurlijk verhogen
Het lichaam beschermt zich tegen ziekteverwekkers met antistoffen. Hier leer je hoe die bescherming kunstmatig of op natuurlijke wijze sterker wordt, want dat komt in het examen terug.
Het lichaam kan zich op twee manieren beschermen. Het maakt zelf antistoffen aan, of het krijgt antistoffen van buiten.
Bij actieve immunisatie maakt het lichaam zelf antistoffen. Een vaccin bevat antigenen van een ziekteverwekker, maar geen werkende ziekteverwekkers. Het afweersysteem maakt daar antistoffen tegen en bewaart geheugencellen. Komt de echte ziekteverwekker later, dan reageert het lichaam snel.
Bij passieve immunisatie krijgt het lichaam kant-en-klare antistoffen. Dat gebeurt met een serum. Een serum bevat antistoffen van een ander mens of dier. De bescherming werkt meteen, maar houdt maar kort aan, omdat het lichaam de antistoffen zelf niet heeft gemaakt.
Vaccins en sera worden gebruikt bij mensen en bij (landbouw)huisdieren. Antibiotica zijn ook een kunstmatige hulp. Ze doden bacteriën of remmen hun groei. Ze werken niet tegen virussen.
Op natuurlijke wijze wordt de bescherming ook verhoogd. Een besmetting met een ziekteverwekker leidt tot actieve natuurlijke immuniteit. Een baby krijgt via moedermelk antistoffen van de moeder. Dat is passieve natuurlijke immuniteit.
Onthoud
Bij actieve immunisatie maakt het lichaam zelf antistoffen en geheugencellen aan.
Bij passieve immunisatie krijgt het lichaam antistoffen van buiten, zoals via een serum.
Vaccins en sera worden bij mensen en bij (landbouw)huisdieren gebruikt.
Antibiotica werken tegen bacteriën, niet tegen virussen.
Een besmetting en moedermelk verhogen de natuurlijke bescherming.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag gaat het om het percentage mensen met longontsteking dat van tevoren is ingeënt. Het totaal aantal zieken moet je eerst zelf berekenen.
- 1
Tel het aantal zieken uit beide groepen op: 49 + 90 = 139 mensen krijgen longontsteking.
Veelgemaakte fouten
Verwar actieve en passieve immunisatie niet. Denk eraan dat bij passief de antistoffen van buiten komen en bij actief het lichaam ze zelf maakt.
Gebruik antibiotica niet tegen virusziekten. Antibiotica werken alleen tegen bacteriën.
Reken het percentage niet uit het verkeerde totaal. Deel door het totaal van alle zieken, niet alleen door de controlegroep.
Snel checken
Een patiënt krijgt een injectie met een serum. Welke vorm van immunisatie is dit?
Waarom helpt een antibioticum niet tegen griep?