Allergieën, transplantaties en auto-immuunziekten
Het afweersysteem beschermt je meestal, maar soms reageert het op de verkeerde dingen. Bij allergieën, transplantaties en auto-immuunziekten herkent de afweer iets wat hij niet had moeten aanvallen.
De afweer herkent antigenen. Dat zijn stoffen op cellen of in het lichaam die de afweer als vreemd ziet. Antistoffen zijn eiwitten die aan een antigeen binden. Normaal gesproken richt de afweer zich alleen op ziekteverwekkers.
Allergie
Bij een allergie reageert de afweer op een stof die meestal onschadelijk is, zoals pollen of pindaeiwit. Bij het eerste contact maakt het lichaam antistoffen tegen die stof. Die antistoffen hechten zich aan bepaalde cellen. Komt de stof later opnieuw in het lichaam, dan geven deze cellen histamine af. Daardoor ontstaan klachten zoals jeuk, niezen of een opgezwollen gezicht.
Transplantatie
Bij een transplantatie krijgt iemand een orgaan van een ander. Dat orgaan heeft andere antigenen dan het lichaam van de ontvanger. De afweer ziet het orgaan daarom als vreemd en valt het aan. Dit heet afstoting. Artsen geven daarom medicijnen die de afweer onderdrukken, zodat het nieuwe orgaan kan blijven werken.
Auto-immuunziekte
Bij een auto-immuunziekte maakt de afweer antistoffen tegen eigen cellen of eigen eiwitten. Het lichaam herkent dan zijn eigen weefsel niet meer. Een voorbeeld is reumatoïde artritis, waarbij de gewrichten ontstoken raken. Een auto-immuunziekte is meestal niet te genezen, maar de klachten zijn vaak wel te verminderen.
Onthoud
Bij een allergie maakt de afweer antistoffen tegen een ongevaarlijke stof.
Histamine veroorzaakt de klachten bij een allergische reactie.
Bij een transplantatie herkent de afweer het nieuwe orgaan als vreemd.
Medicijnen tegen afstoting onderdrukken de afweer.
Bij een auto-immuunziekte richt de afweer zich tegen eigen cellen.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Waarom krijgt iemand met een allergie pas klachten bij het tweede contact met de stof?
- 1
Bij het eerste contact komt de stof in het lichaam.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen denken dat een allergie een infectie is. Beter is het te zeggen dat de afweer reageert op een onschadelijke stof.
Leerlingen verwarren afstoting met een allergie. Bij afstoting reageert de afweer op het orgaan van een ander, en niet op een stof uit de omgeving.
Leerlingen denken dat bij een auto-immuunziekte de afweer uitvalt. Beter is het te zeggen dat de afweer zich juist tegen eigen cellen richt.
Snel checken
Wat is het kenmerk van een allergie?
Waarom krijgt een patiënt na een transplantatie medicijnen?