Biologie vwo 2019 · tijdvak 1
Centraal examen, afgenomen op maandag 13 mei 2019.
- vragen
- 39
- punten
- 71
- N-term
- 0,9
Opgave 1De eerste ademteug
- 1Door welke veranderde bloedwaarde(n) wordt de ademprikkel sterker? Waar wordt deze verandering gemeten door de chemoreceptoren? veranderde bloedwaarde(n) pla…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 2Welke van deze ademhalingsspieren leveren een grote inspanning bij de eerste ademteug van een pasgeboren baby? A alleen 1 en 2 B alleen 3 en 4 C alleen 3 en …Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 3Noteer twee veranderingen in de bouw van het longweefsel (afbeelding 3) die leiden tot een verbeterde gaswisseling in de sacculaire fase.Stofwisseling van het organisme2p
- 4Welke waarde is of welke waarden zijn bij een klaplong verminderd? A alleen 1 B alleen 2 C alleen 3 D alleen 1 en 3 E alleen 2 en 3 F 1, 2 en 3Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 5Waardoor voorkomt CPAP-beademing met name tijdens de uitademing schade?Stofwisseling van het organisme1p
- 6Leg uit dat als gevolg hiervan zowel de aspecifieke als de specifieke afweer minder goed is dan die van een voldragen baby.Afweer van het organisme2p
Opgave 2Mambagif als pijnstiller
- 7Welke van deze processen kan of welke kunnen betrokken zijn bij het ontstaan van een allergische reactie? A alleen 1 B alleen 2 C alleen 3 D alleen 1 en 2 E …Afweer van het organismemeerkeuze2p
- 8Leg uit, aan de hand van een voorbeeld, waarom het functioneel is dat aan de lichaamsoppervlakte vooral A δ -receptoren aanwezig zijn.Zelfregulatie van het organisme2p
- 9Hoe leidt zo’n slangenbeet op celniveau tot het ontstaan van een impuls? + A Instroom van H -ionen leidt tot hyperpolarisatie van pijnreceptoren. + B Instroo…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 10Welke baan volgen de impulsen na opwekking in een pijnreceptor in de hand tot aan de pijngewaarwording? Schrijf de drie nummers die deze baan aangeven (in af…Zelfregulatie van het organisme2p
- 11Waardoor is het resultaat van dierexperimenteel onderzoek naar pijnbeleving beperkt bruikbaar?Zelfregulatie van het organisme1p
- 12Zet de drie nummers onder elkaar op je antwoordblad en noteer erachter of de bewering wel of niet een doel kan zijn van de extra metingen.2p
- 13Welke bewering wordt door het experiment ondersteund? A geen van beide B alleen 1 C alleen 2 D zowel 1 als 2meerkeuze2p
- 14− Wordt hiervoor pre-mRNA of rijp mRNA (na splicing) gebruikt? − Verklaar je keuze.Zelforganisatie van cellen2p
- 15Waardoor zijn alleen cellen uit de gifklier bruikbaar?Zelforganisatie van cellen1p
Opgave 3Aziatische genen verbeteren het Europees vleesvarken
- 16Welke term is van toepassing op het verkrijgen van nieuwe eigenschappen in het Europees vleesvarken, weergegeven door de pijl in afbeelding 1? A emergente ei…Soortvormingmeerkeuze2p
- 17Beschrijf twee manieren waarop de grote uiterlijke verschillen tussen deze twee varkensrassen kunnen zijn ontstaan.Soortvorming2p
- 18Beschrijf aan de hand van een voorbeeld dat genetische variatie voordelig kan zijn voor de vleesvarkenproductie.Soortvorming1p
- 19Licht toe hoe door gericht fokken op een specifieke eigenschap component R kleiner kan worden.Soortvorming1p
- 20Door welk proces tijdens de meiose kan recombinatie van gekoppelde genen plaatsvinden?Selectie1p
- 21Vul het schema aan zodat van elk varken en van elke groep varkens duidelijk wordt welk deel van het genoom (gemiddeld) afkomstig is van het ras Jinhua en wel…Reproductie van het organisme2p
- 22Is het mitochondriaal DNA in de cellen van de varkens van de F5-generatie (afbeelding 3) afkomstig van het ras Duroc? A nee B in sommige cellen wel en in and…Reproductie van het organisme2p
- 23Verklaar waarom het lastig is deze veredeling uit te voeren op basis van fenotype.Reproductie van het organisme1p
- 24− Zet de markers type I, type II en type III – met een tussenregel – onder elkaar op je antwoordblad en noteer erachter met welk doel het betreffende markert…Selectie3p
- 25Is het malse vlees van zo’n Duroc-varken dan te beschouwen als genetisch gemodificeerd? En is het dier dan cisgeen, transgeen of geen van beide? vlees geneti…Selectiemeerkeuze2p
Opgave 4Diarreebacterie slaat toe door antibioticagebruik
- 26Beschrijf van deze bescherming: − een werkingsmechanisme op moleculair niveau; − een ander werkingsmechanisme op orgaan- of orgaanstelselniveau.Afweer van het organisme2p
- 27Welke vormen van symbiose kunnen bestaan tussen darmbacteriën en de mens? A alleen commensalisme en mutualisme B alleen commensalisme en parasitisme C alleen…Regulatie van ecosystemenmeerkeuze2p
- 28Leg uit dat door een bepaalde eigenschap van C. difficile het gebruik van breedspectrum-antibiotica bij ziekenhuispatiënten een gevaarlijke vermeerdering van…Stofwisseling van de cel2p
- 29Hoe leidt deze schade aan de mitochondriën tot apoptose? A Cytochroom-c komt in het cytoplasma terecht en activeert enzymen die het DNA afbreken. + B H -ione…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
- 30− Noteer de naam van de methode (afbeelding 2) waarmee het DNA kunstmatig wordt vermenigvuldigd. − Beschrijf de functie van de biotine in deze test (afbeeldi…Eiwitsynthese2p
- 31Welke bindingen worden gevormd tijdens de hybridisatie (stap 1 in afbeelding 3)? A deoxyribose-fosfaatbindingen B peptidebindingen C waterstofbruggenEiwitsynthesemeerkeuze2p
- 32Zet de letters van de patiënten (P, Q, R en S) onder elkaar op je antwoordblad en koppel elke patiënt aan een van de testuitslagen (nummer 1, 2, 3 of 4).Selectie2p
- 33Noteer nog een biomedisch voordeel van het gebruik van Cliff om C. difficile in het ziekenhuis op te sporen.Stofwisseling van de cel1p
- 34Beschrijf hoe uit het dendrogram blijkt dat de behandeling succesvol was.Zelforganisatie van ecosystemen2p
Opgave 5Kas vol koolstofdioxide
- 35− Noteer twee andere abiotische factoren die dan beperkend kunnen zijn voor de opbrengst van de planten. − Beschrijf hoe een onderzoeker die beschikt over ee…Stofwisseling van het organisme3p
- 36Waarin verschilt de door de telers gebruikte term productie van tomaten in een kas van het begrip NPP in dezelfde kas? Noteer twee aspecten.Regulatie van ecosystemen2p
- 37Geef hiervoor een verklaring.Regulatie van ecosystemen1p
- 38Leg uit waardoor de CO -opname van de planten op een warme zomerse 2 dag wordt beperkt.Stofwisseling van de cel2p
- 39Leg uit hoe de plant hierdoor de lagere CO -dosering kan compenseren. 2 Gebruik in je antwoord een van de factoren uit de wet van Fick die de diffusiesnelhei…Stofwisseling van het organisme2p