In de dikke darm leven honderden verschillende soorten symbiotische bacteriën, de zogenoemde darmflora. Commensalisme, mutualisme en parasitisme zijn verschillende vormen van symbiose.
De darmbacteriën die deel uitmaken van een gezonde darmflora dragen bij aan de bescherming tegen ziekteverwekkende bacteriën. C. difficile is bij veel mensen aanwezig in de darmflora, zonder ziekteverschijnselen te veroorzaken.
De toxinen van C. difficile beschadigen in darmepitheelcellen het buitenmembraan van de mitochondriën. Dit leidt tot apoptose van deze darmcellen en dus tot verlies van darmepitheel.
Beschrijf hoe uit het dendrogram blijkt dat de behandeling succesvol was.
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
Veel gezonde mensen dragen de darmbacterie Clostridium difficile bij zich zonder er last van te hebben. Bij ziekenhuispatiënten kan deze bacterie echter een levensgevaarlijke diarree veroorzaken die lastig te genezen is. Ziekenhuizen treffen maatregelen om besmetting op te sporen en te voorkomen. Clostridium difficile is een anaerobe bacteriesoort die ongunstige omstandigheden kan overleven in de vorm van sporen (afbeelding 1). Sommige C. difficile -stammen produceren toxische eiwitten. Door deze toxines gaan epitheelcellen van het dikkedarmslijmvlies dood, wat afbeelding 1 leidt tot een hardnekkige diarree die CDAD ( Clostridium difficile associated diarrhea) wordt genoemd. De bacterie slaat vooral toe bij mensen die breedspectrum-antibiotica gebruiken. Deze antibiotica zijn werkzaam tegen verschillende bacteriën en worden veel C. difficile met sporen toegepast in ziekenhuizen. De bouw en werking van onderdelen van het spijsverteringsstelsel vormen bij een gezond mens een natuurlijke bescherming tegen ziekte-verwekkende bacteriën zoals C. difficile .
In de dikke darm leven honderden verschillende soorten symbiotische bacteriën, de zogenoemde darmflora. Commensalisme, mutualisme en parasitisme zijn verschillende vormen van symbiose.
De darmbacteriën die deel uitmaken van een gezonde darmflora dragen bij aan de bescherming tegen ziekteverwekkende bacteriën. C. difficile is bij veel mensen aanwezig in de darmflora, zonder ziekteverschijnselen te veroorzaken.
De toxinen van C. difficile beschadigen in darmepitheelcellen het buitenmembraan van de mitochondriën. Dit leidt tot apoptose van deze darmcellen en dus tot verlies van darmepitheel.
Bij het vermoeden van een C. difficile- infectie wordt de ontlasting (feces) van de patiënt onderzocht op aanwezigheid van de bacterie en/of de toxinen. Daarnaast is er een DNA-strip ontwikkeld waarmee specifieke genen van C. difficile in het fecesmonster opgespoord kunnen worden. Het gaat om de genen die coderen voor toxine A, toxine B en voor binair toxine, en verder om bepaalde regulatorgenen (die de hoeveelheid toxine reguleren) en het resistentie-gen tegen het antibioticum moxifloxacine. Voorafgaand aan deze test wordt het fecesmonster geprepareerd, zoals schematisch is weergegeven in afbeelding 2. Daarbij worden DNA-strengen geproduceerd waaraan een biotinemolecuul (aan de 5’-kant van de primer) is gebonden. Hierna vindt de eigenlijke test plaats met een DNA-strip, zoals weergegeven in afbeelding 3. afbeelding 2 afbeelding 3
Het resultaat van zo’n test met een DNA-strip is in afbeelding 4 als voorbeeld weergegeven, met daarbij aangegeven de plaats en betekenis van de verschillende bandjes. afbeelding 4 kleuring controle DNA-vermeerdering controle tpi locus controle C. difficile C. difficile tcdA probe toxinegenen A en B tcdB probe cdtA probe binair toxinegen cdtB probe tcdC 1 locus controle tcdC-18bp wildtype probe tcdC-39bp wildtype probe deletie in regulatorgen tcdC tcdC 2 locus controle tcdC-117 wildtype probe gyrA locus controle gyrA wildtype probe moxifloxacineresistentie gyrA mutatie probe 1A gyrA mutatie probe 1B markering stripeinde In dit voorbeeld zijn zes bandjes donker gekleurd. Daaruit blijkt dat in het fecesmonster van de patiënt een ongevaarlijke stam van C. difficile zit, die gevoelig is voor het antibioticum moxifloxacine. Van vier patiënten met diarree wordt de ontlasting onderzocht met de DNA-striptest. De testuitslagen (bandjespatronen 1, 2, 3 en 4) van deze patiënten zijn in afbeelding 5 weergegeven. afbeelding 5 kleuring controle DNA-vermeerdering controle tpi locus controle C. difficile tcdA probe tcdB probe cdtA probe cdtB probe tcdC 1 locus controle tcdC-18bp wildtype probe tcdC-39bp wildtype probe tcdC 2 locus controle tcdC-117 wildtype probe gyrA locus controle gyrA wildtype probe gyrA mutatie probe 1A gyrA mutatie probe 1B markering stripeinde 1 2 3 4 De testuitslagen leiden tot vier diagnoses van de bijbehorende patiënten, die hieronder in willekeurige volgorde zijn weergegeven. P: Bij deze patiënt wordt de diarree niet veroorzaakt door C. difficile . Q: Deze patiënt is besmet met een pathogene stam van C. difficile , die bestreden kan worden met moxifloxacine. R: Deze patiënt is besmet met een pathogene, moxifloxacine-resistente stam van C. difficile . S: Van deze patiënt is de test onbetrouwbaar.
Het VU Medisch Centrum in Amsterdam treft extra maatregelen om een uitbraak van C. difficile te voorkomen. Daar ‘werkt’ de beagle Cliff (afbeelding 6), een speurhond die ruikt of een patiënt besmet is met C. difficile . Cliff is getraind om naast (het bed van) een besmette patiënt te gaan zitten. afbeelding 6 Testen met hond Cliff gaat veel sneller dan de test met de DNA-strip, waardoor de behandeling van de patiënt ook snel kan beginnen.
Bij patiënten met hardnekkige CDAD is fecestransplantatie bijzonder effectief gebleken. Hierbij wordt na een darmspoeling een fecessuspensie van een gezonde donor via een katheter rechtstreeks in de dunne darm gebracht. In een vakblad wordt de succesvolle fecestransplantatie beschreven van een vrouw die al acht maanden leed aan zeer ernstige CDAD. Ze kreeg een eenmalige transplantatie met feces van haar echtgenoot. Aan de hand van genetische vingerafdrukken van haar darmflora en die van het transplantaat kon het resultaat gevolgd worden. Daartoe zijn op verschillende momenten vóór en na de transplantatie in totaal acht fecesmonsters verzameld van haarzelf (de patiënt) en haar man (de donor). Elk monster, genummerd 1 tot en met 8, werd twee keer geanalyseerd (a en b). De resultaten zijn weergegeven in het dendrogram van afbeelding 7. Het dendrogram toont de mate van genetische overeenkomst tussen de monsters. afbeelding 7 overeenkomst 0,12 0,24 0,36 0,48 0,60 0,72 0,84 0,96 0 2a 2b 3a patiënt, dag -7 (3 x 2 monsters) 3b 1a 1b 5a patiënt, dag 0 (2 monsters) 5b 4a donor, dag 0 (2 monsters) 4b 6a 6b patiënt, dag 14 (2 x 2 monsters) 7a 7b 8a patiënt, dag 33 (2 monsters) 8b De behandeling was succesvol, want twee dagen na de transplantatie had de vrouw weer vaste ontlasting. In het dendrogram is het effect van de behandeling op de darmflora terug te zien.
Beschrijf hoe uit het dendrogram blijkt dat de behandeling succesvol was.