Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2023 · tijdvak 1

Vraag 20Koorts en ziek zijn

2 puntenZelfregulatie van het organisme

Enkele effecten van koorts zijn: 1 toename van de differentiatie van cytotoxische T-cellen 2 verhoging van de activiteit van fagocyten 3 verhoging van de activiteit van natural-killercellen (NK-cellen) 4 verhoging van de productie van antistoffen

Zoals op het examen

Langdurig hoge koorts is schadelijk voor het lichaam.

Zoals op het examen

Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar en noteer erachter of op de betreffende plaats in de regelkring stimulering ( + ) of remming ( – ) optreedt.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. In de tekst lees je wat er met RBM3 gebeurt als de temperatuur stijgt.
  2. Bij elk genummerd punt bepaal je of de stof daar meer of minder van een volgende stof maakt.
  3. Kijk daarna naar de richting van de hele terugkoppeling, zodat je de tekens logisch kunt plaatsen.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Let op dat een afname van een stof een ander effect kan hebben dan een toename van diezelfde stof.
  • Schrijf bij elk nummer alleen het teken erachter, want een uitleg levert hier geen extra punten op.
  • Denk niet alleen aan de temperatuur, maar volg de stof die op de pijl naar het volgende punt staat.
terugkoppeling in regelkringenpositieve en negatieve terugkoppelingeffect van een stof op een ander proces in de celRNA-interferentie

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 19Alle vragenVraag 21 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Australische wetenschappers hebben onderzocht hoe cellen tegengaan dat schade optreedt door koorts. Als bij de mens de lichaamstemperatuur (kerntemperatuur) ten gevolge van een infectie boven 38,3 °C stijgt, wordt dat koorts genoemd. Koorts begint met een verhoging van de normtemperatuur in de hypothalamus. Die verhoging kan worden veroorzaakt door macrofagen als zij in reactie op ziekteverwekkers bepaalde stoffen (pyrogenen) afgeven. Een voorbeeld van zo’n pyrogeen is interleukine-1 (IL-1). Afbeelding 1 laat zien hoe IL-1 in de hypothalamus een reactie in de temperatuurgevoelige neuronen veroorzaakt. afbeelding 1 1 IL-1 bindt aan een IL-1-receptor op een endotheelcel. 2 IRAK en MyD88 activeren een reeks aan enzymatische omzettingen. 3 Er komt een grote hoeveelheid arachidonzuur vrij. 4 Cyclo-oxygenase zet arachidonzuur om in PGE2. 5 PGE2 bindt aan een PGE2-receptor op een gliacel. 6 De gliacel geeft cAMP af. 7 Het temperatuurgevoelig neuron geleidt impulsen naar het temperatuurcentrum. Over de rol van de stoffen in de celcommunicatie in afbeelding 1 worden de volgende uitspraken gedaan: 1 Activatie van IRAK en MyD88 zet een signaalcascade in gang. 2 Arachidonzuur is het substraat van cyclo-oxygenase. 3 PGE2 is een second messenger.

De stijging van de temperatuur bij koorts en de daling na afloop zijn schematisch weergegeven in afbeelding 2. Twee perioden zijn aangegeven met de letters a en b. Op twee tijdstippen, aangegeven met pijltjes, treden veranderingen op in de instelling van de normtemperatuur in de hypothalamus. afbeelding 2 In de perioden a en b vinden processen plaats die de kerntemperatuur beïnvloeden: 1 toename van de zweetproductie 2 verhoogde afgifte van schildklierhormoon 3 verwijding van de bloedvaten van de huid

Enkele effecten van koorts zijn: 1 toename van de differentiatie van cytotoxische T-cellen 2 verhoging van de activiteit van fagocyten 3 verhoging van de activiteit van natural-killercellen (NK-cellen) 4 verhoging van de productie van antistoffen

Langdurig hoge koorts is schadelijk voor het lichaam.

De Australische wetenschappers ontdekten dat bij temperatuurverhoging de productie van het eiwit RBM3 in macrofagen wordt verlaagd. RBM3 remt normaal gesproken de aanmaak van temperatuurgevoelige micro- RNA’s (thermo-miRNA’s). Thermo-miRNA’s veroorzaken RNA-interferentie in het cytoplasma en remmen zo de productie van pyrogenen. Uit de resultaten van dit onderzoek kan een terugkoppelingssysteem afgeleid worden. In afbeelding 3 is dit terugkoppelingssysteem gedeeltelijk weergegeven. afbeelding 3 In afbeelding 3 zijn vier plaatsen genummerd.

Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar en noteer erachter of op de betreffende plaats in de regelkring stimulering ( + ) of remming ( – ) optreedt.