Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2023 · tijdvak 1

Vraag 26Sorghum als alternatief voor mais

2 puntenRegulatie van ecosystemen

De vraat van de maisstengelboorder leidt ertoe dat de schimmel Fusarium graminearum gemakkelijk maisplanten kan infecteren. De schimmelinfectie heeft tot gevolg dat de maiskolven zich niet volledig ontwikkelen. Bovendien kunnen maisstengelboorders zich sneller ontwikkelen in maisplanten die geïnfecteerd zijn met F. graminearum .

Zoals op het examen
Hoe pak je dit aan?
  1. Bekijk eerst de tekst over de energiestromen I, P, F en R, en wat elke stroom betekent.
  2. Zoek in tabel 2 op hoeveel procent van de organische stof bij sorghum C7 wordt geresorbeerd.
  3. Bedenk wat dat percentage zegt over het deel van de ingenomen energie dat in feces verdwijnt.
  4. Vergelijk de drie schema's en let op welk aandeel van I naar F gaat.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Let op dat F de energie in de feces is, en niet de energie die het dier opneemt.
  • Kijk niet alleen naar de grootte van de pijlen, maar reken of schat het percentage uit de tabel na.
  • Verwar VCOS niet met het droge-stofgehalte uit tabel 1, want die gegevens horen bij een andere vraag.
energiestromen bij dierenverteringscoëfficiënt van de organische stofgegevens uit tabellen en schema's aflezen

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 25Alle vragenVraag 27 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

In Nederland wordt afbeelding 1 snijmais op grote schaal geteeld als veevoer. Onderzoekers bekijken of de problemen die samenhangen met de grootschalige teelt van mais kunnen worden vermeden door de introductie van sorghum (afbeelding 1). Een van de problemen bij maisteelt is de maisstengelboorder, de rups van de nachtvlinder Ostrinia nubilalis . Deze rups vreet gangen in de stengels en kolfstelen van de maisplanten, met als gevolg uitgeholde en geknikte stengels en een verminderde groei van de maiskolven. De maisstengelboorder komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa. Vanaf het begin van de twintigste eeuw komt hij voor in Noord-Amerika, en sinds 2010 wordt hij ook in Nederlandse maisvelden waargenomen. De maisstengelboorder wordt in Noord-Amerika als exoot beschouwd, maar in Nederland niet.

De vraat van de maisstengelboorder leidt ertoe dat de schimmel Fusarium graminearum gemakkelijk maisplanten kan infecteren. De schimmelinfectie heeft tot gevolg dat de maiskolven zich niet volledig ontwikkelen. Bovendien kunnen maisstengelboorders zich sneller ontwikkelen in maisplanten die geïnfecteerd zijn met F. graminearum .

Onderzoekers van het Louis Bolk Instituut onderzochten of sorghum ( Sorghum bicolor ) een geschikt alternatief is voor mais. Op een aantal proefvelden werden mais en twee sorghumrassen geteeld. Van de geoogste gewassen werden het versgewicht per hectare en het droge-stofgehalte (ds) bepaald (tabel 1), zodat de productie van droge stof per hectare kon worden berekend. tabel 1 droge-versgewicht stofgehalte (ton/ha) (g/kg) mais 44,6 354 sorghum HHD2 63,2 315 sorghum C7 62,5 341 Een van de twee sorghumrassen produceert per hectare veel meer droge stof dan mais.

De onderzoekers bepaalden ook hoeveel procent van de droge stof van mais en van sorghum door het verteringsstelsel van runderen kan worden geresorbeerd (VCOS: verteringscoëfficiënt van de organische stof, tabel 2). tabel 2 VCOS (%) mais 76 sorghum HHD2 75,3 sorghum C7 73,8 De energie die via voeding is ingenomen (I) is op te delen in drie energiestromen: P (productiviteit), F (energieverlies in de vorm van feces) en R (energieverlies door dissimilatie).

Welk energiestroomschema past bij runderen die met sorghum C7 gevoerd zijn?