Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2023 · tijdvak 1

Vraag 31Vergiftigen pijlgifkikkers zichzelf niet?

2 puntenSoortvorming

In vergelijking met binding van acetylcholine blijven bij binding van epibatidine de Na + -kanaaltjes in de synaps veel langer openstaan, zelfs bij zeer lage concentraties.

Zoals op het examen
Hoe pak je dit aan?
  1. Bij deze vraag moet je eerst goed weten wat convergente evolutie inhoudt en waarin het verschilt van een gedeelde voorouder.
  2. Met het cladogram zie je welke kikkersoorten het nauwst met elkaar verwant zijn.
  3. Daarna vergelijk je per antwoordoptie of dezelfde aminozuurverandering in beide genoemde soorten voorkomt en waar die soorten in de stamboom staan.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Let niet alleen op de gelijke verandering, maar ook op hoe ver de twee soorten in het cladogram uit elkaar staan.
  • Schrijf de richting van de verandering goed op, dus van welk aminozuur naar welk aminozuur het gaat.
  • Geef geen antwoord zonder de soorten en de verandering uit figuur 2 erbij te noemen, want dan krijg je geen punten.
convergente evolutiecladogram en verwantschapaminozuurveranderingen vergelijken in een figuur

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 30Alle vragenVraag 32 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Pijlgifkikkers gebruiken gif als verdediging tegen predatoren. Rebecca Tarvin van de University of Texas onderzocht hoe het komt dat de kikkers zichzelf niet vergiftigen. Als een pijlgifkikkertje zoals Epipedobates tricolor afbeelding 1 (afbeelding 1) belaagd wordt, scheiden gifklieren in de huid een dodelijk neurotoxine uit. Een veelvoorkomend neurotoxine bij pijlgifkikkers is epibatidine. In het lichaam van een predator bindt epibatidine aan de acetylcholine-receptoren op het postsynaptisch membraan van neuronen. Net als acetylcholine veroorzaakt epibatidine het openen van Na + -kanaaltjes. Over de invloed van epibatidine op het postsynaptisch neuron worden de volgende uitspraken gedaan: 1 Door binding van epibatidine aan de receptor wordt de drempelpotentiaal verlaagd. 2 Door binding van epibatidine aan de receptor treedt depolarisatie op. 3 Epibatidine werkt als antagonist van acetylcholine.

In vergelijking met binding van acetylcholine blijven bij binding van epibatidine de Na + -kanaaltjes in de synaps veel langer openstaan, zelfs bij zeer lage concentraties.

De onderzoeksgroep van Tarvin vergeleek de genen die coderen voor de acetylcholine-receptoren van verschillende soorten kikkers met die van de mens. De onderzoekers vonden bij de kikkers verschillende puntmutaties die mogelijk ongevoeligheid voor epibatidine veroorzaken. In afbeelding 2 is naast een cladogram de aminozuurvolgorde weergegeven van een deel van de humane acetylcholine-receptor. Bij kikkers zijn in de loop van de evolutie mutaties opgetreden die hebben geleid tot verschillende varianten van de acetylcholine-receptor, onder andere FCAI en LCAI. Bij de kikkers zijn alleen de aminozuren weergegeven die verschillen van die bij de mens. afbeelding 2 Tarvin beweert dat sommige veranderingen van de receptor door convergente evolutie zijn ontstaan. Dit wil zeggen dat dezelfde adaptaties onafhankelijk van elkaar zijn ontstaan.

Bij welke aminozuurveranderingen (afbeelding 2) is er waarschijnlijk sprake geweest van convergente evolutie? A S → C in Dendrobates sylvaticus en Ameerega parvula B A → V in Ameerega parvula en Ameerega bilinguis C Y → H in Epipedobates tricolor en Dendrobates sylvaticus