Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2023 · tijdvak 2

Vraag 22Strijden tegen Striga

1 puntRegulatie van ecosystemen

Planten zoals sorghum produceren strigolactonen en trekken daarmee mycorrhiza-schimmels aan. Zo kan een symbiose ontstaan waarvan beide organismen profiteren. De hoeveelheid strigolactonen die planten produceren, is afhankelijk van de hoeveelheid fosfaat in de bodem. Hoe armer de grond aan fosfaat, hoe meer strigolactonen worden geproduceerd. Striga -infectie vindt daardoor vooral plaats op voedselarme gronden.

Zoals op het examen

Over de symbiose tussen mycorrhiza-schimmels en sorghum worden twee uitspraken gedaan: 1 Alleen water en zouten worden uitgewisseld. 2 De mycorrhiza-schimmels zijn in deze symbiose autotroof.

Zoals op het examen

Het kiemplantje van Striga hecht zich aan de gastheerplant en ontwikkelt zich eerst vier tot zeven weken ondergronds. In deze fase verkrijgt het anorganische en organische stoffen van de gastheerplant. Tijdens deze ontwikkeling is de hoeveelheid organische stoffen die door de gastheerplant wordt afgegeven, veel groter dan de netto toename ervan in Striga .

Zoals op het examen

Op de plaats waar de Striga -plant en de gastheerplant contact maken, staat bepaald vaatweefsel van de Striga -plant direct in verbinding met hetzelfde type vaatweefsel van de gastheerplant.

Zoals op het examen

Het inzicht van de Japanse onderzoekers kan op termijn leiden tot een manier om Striga te bestrijden. Voorlopig is echter in grote delen van Afrika mechanische bestrijding (onkruid wieden) de enige manier om groei van Striga enigszins tegen te gaan.

Zoals op het examen

Een veelgebruikte manier om Striga -infectie te voorkomen is het jaarlijks zaaien van vlinderbloemige gewassen. Op akkers met sorghum waarop ook vlinderbloemigen groeien, komt minder Striga voor. Waardoor dit komt is onbekend, mogelijk zijn de omstandigheden voor Striga ongunstig door de aanwezigheid van vlinderbloemigen. Door het jaarlijks zaaien van vlinderbloemigen groeit er minder Striga , waardoor de opbrengst van sorghum hoger is.

Zoals op het examen

Geef nog een oorzaak waardoor de opbrengst van sorghum hoger zal zijn op akkers waar jaarlijks vlinderbloemigen groeien.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Lees in de tekst wat er bij vlinderbloemigen gebeurt en wat er daarna met de planten gebeurt.
  2. Bedenk welke stof sorghum nodig heeft en waar die stof vandaan kan komen.
  3. Beschrijf in je antwoord de stap van de vlinderbloemige tot de sorghumplant.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Een oorzaak die al in de tekst staat, zoals minder Striga, levert geen punt op.
  • Een algemene zin als de grond wordt beter is te vaag, noem precies wat er in de grond verandert.
Symbiose tussen organismenOorzaak en gevolg in een ecosysteemInformatie uit tekst gebruiken

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 21Alle vragenVraag 23 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

In grote delen van Afrika ten zuiden van de Sahara wordt de voedselproductie in toenemende mate bedreigd door parasitaire planten van het geslacht Striga . Door een infectie met Striga kan een gehele oogst verloren gaan. Meer kennis over deze parasiet kan helpen om maatregelen te treffen die het verlies aan opbrengst door Striga beperken. Striga -soorten komen voornamelijk in Afrika en Azië voor. De planten hechten zich aan de wortels van voedselgewassen als mais, sorghum, gierst en rijst. Striga -planten produceren een grote hoeveelheid kleine zaden die wel tien jaar kiemkrachtig blijven. Zaden van S triga kiemen alleen in aanwezigheid van bepaalde hormonen – strigolactonen – die door de wortels van de gastheerplant worden uitgescheiden (afbeelding 1). De pijlen in afbeelding 1 geven de ontwikkeling van Striga aan. afbeelding 1

Planten zoals sorghum produceren strigolactonen en trekken daarmee mycorrhiza-schimmels aan. Zo kan een symbiose ontstaan waarvan beide organismen profiteren. De hoeveelheid strigolactonen die planten produceren, is afhankelijk van de hoeveelheid fosfaat in de bodem. Hoe armer de grond aan fosfaat, hoe meer strigolactonen worden geproduceerd. Striga -infectie vindt daardoor vooral plaats op voedselarme gronden.

Over de symbiose tussen mycorrhiza-schimmels en sorghum worden twee uitspraken gedaan: 1 Alleen water en zouten worden uitgewisseld. 2 De mycorrhiza-schimmels zijn in deze symbiose autotroof.

Het kiemplantje van Striga hecht zich aan de gastheerplant en ontwikkelt zich eerst vier tot zeven weken ondergronds. In deze fase verkrijgt het anorganische en organische stoffen van de gastheerplant. Tijdens deze ontwikkeling is de hoeveelheid organische stoffen die door de gastheerplant wordt afgegeven, veel groter dan de netto toename ervan in Striga .

Na de eerste weken groeit Striga afbeelding 2 bovengronds verder. Bovengronds is Striga niet meer afhankelijk van de organische stoffen van de gastheer. Ondanks de meestal droge en warme omstandigheden op de akkers, staan de huidmondjes van Striga wijd open. In afbeelding 2 is met pijlen de richting van het watertransport door de gastheerplant en Striga schematisch weergegeven.

Op de plaats waar de Striga -plant en de gastheerplant contact maken, staat bepaald vaatweefsel van de Striga -plant direct in verbinding met hetzelfde type vaatweefsel van de gastheerplant.

Bij droogtestress produceren veel planten het hormoon abscisinezuur (ABA). In de sluitcellen van de huidmondjes bindt ABA aan de receptor PYL. Vervolgens bindt het eiwit PP2C aan het receptor-complex ABA- PYL, waardoor een signaalcascade in werking treedt die uiteindelijk leidt tot het sluiten van de huidmondjes (afbeelding 3). afbeelding 3 Onderzoekers van Kobe University in Japan hebben mutaties in het PP2C-gen ontdekt, waardoor de ABA-signaalcascade in Striga niet in gang wordt gezet. Als gevolg hiervan blijven de huidmondjes altijd openstaan.

Het inzicht van de Japanse onderzoekers kan op termijn leiden tot een manier om Striga te bestrijden. Voorlopig is echter in grote delen van Afrika mechanische bestrijding (onkruid wieden) de enige manier om groei van Striga enigszins tegen te gaan.

Een veelgebruikte manier om Striga -infectie te voorkomen is het jaarlijks zaaien van vlinderbloemige gewassen. Op akkers met sorghum waarop ook vlinderbloemigen groeien, komt minder Striga voor. Waardoor dit komt is onbekend, mogelijk zijn de omstandigheden voor Striga ongunstig door de aanwezigheid van vlinderbloemigen. Door het jaarlijks zaaien van vlinderbloemigen groeit er minder Striga , waardoor de opbrengst van sorghum hoger is.

Geef nog een oorzaak waardoor de opbrengst van sorghum hoger zal zijn op akkers waar jaarlijks vlinderbloemigen groeien.