Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2023 · tijdvak 2

Vraag 38Doping in rioolwater

1 puntStofwisseling van de cel

Over het rioolonderzoek en het resultaat ervan worden drie uitspraken gedaan: 1 De geteste middelen worden gebruikt door professionele atleten tijdens het evenement in stad P. 2 In stad P is het drugsgebruik per inwoner gemiddeld groter dan in stad R. 3 De maximale concentratie DNP in het rioolwater tijdens het evenement in stad Q is meer dan 20 keer zo hoog als normaal.

Zoals op het examen

DMAA is een synthetische drug die door sommige sporters wordt gebruikt voor prestatieverbetering. DMAA heeft echter veel negatieve bijwerkingen, soms zelfs met dodelijke afloop. DMAA heeft eenzelfde werking als (nor)adrenaline en koppelt aan dezelfde receptoren, maar blijft daar langer aan gebonden. Sporters gebruiken doping om verschillende effecten te bereiken, zoals: 1 verwijding van de bronchiolen 2 vergroting van de alertheid 3 toename van de spiermassa

Zoals op het examen

Sommige bodybuilders gebruiken DNP om hun hoeveelheid lichaamsvet te verminderen.

Zoals op het examen

Verklaar dat het gebruik van DNP leidt tot een afname van de hoeveelheid lichaamsvet.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. In de tekst en op figuur 2 zie je wat de stof in de mitochondriën doet met de ATP-synthese.
  2. Bij deze vraag telt wat een cel doet wanneer er minder ATP beschikbaar komt en er toch energie nodig is.
  3. Daarna bedenk je welk gevolg dit heeft voor de energiehuishouding en het lichaamsvet.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Een losse constatering over de ATP-synthese levert nog geen volledig antwoord op, dus werk de redenering door.
  • Let op dat je oorzaak en gevolg niet omdraait, want dat kost punten bij een verklaring.
  • Schrijf de redenering in volgorde op, zodat duidelijk blijft hoe het ene tot het andere leidt.
Energiestofwisseling van de celRol van mitochondriën in de energieproductieVerklaren met oorzaak en gevolg

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 37Alle vragenVraag 39 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Op verzoek van het World Anti-Doping Agency (WADA) hebben wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam onderzoek gedaan naar dopinggebruik in de sport. Zij analyseerden het rioolwater in drie Nederlandse steden voor, tijdens en na een groot sportevenement. De concentratie van doping in rioolwater van een stad is een goede maat voor het gebruik van doping in die stad. In drie steden werd twee weken lang, dagelijks, meerdere keren per uur, een beetje rioolwater verzameld. Op de zaterdag van het eerste weekend van de onderzoeksperiode begon in elke stad een groot sportevenement: − in stad P, een grote stad, een atletiekevenement van vijf dagen voor professionele sporters − in stad Q, een middelgrote stad, een tweedaags bodybuilding-evenement voor amateurs − in stad R, een kleine stad, een eendaags bodybuildingevenement voor amateurs Het rioolwater werd in het laboratorium getest op verschillende stoffen. Afbeelding 1 toont de resultaten voor efedrine, norefedrine, DMAA (methylhexanamine) en DNP (2,4-dinitrofenol). afbeelding 1 Efedrine, norefedrine en DMAA zijn voor sporters verboden om te gebruiken. De werking van deze stoffen komt overeen met die van (nor)adrenaline, maar met een sterker effect. Norefedrine ontstaat ook als afbraakproduct na het gebruik van amfetamine, een harddrug. DNP wordt gebruikt om af te vallen. De stof is verboden voor consumptie. Efedrine, norefedrine, DMAA en DNP worden snel uitgescheiden, en komen via urine in het rioolwater terecht. De onderzoeksperiode besloeg twee weken (afbeelding 1). Bij een dergelijk onderzoek kan geen controlegroep worden gemaakt. Als controle worden daarom de metingen uit het tweede weekend van de onderzoeksperiode gebruikt.

Over het rioolonderzoek en het resultaat ervan worden drie uitspraken gedaan: 1 De geteste middelen worden gebruikt door professionele atleten tijdens het evenement in stad P. 2 In stad P is het drugsgebruik per inwoner gemiddeld groter dan in stad R. 3 De maximale concentratie DNP in het rioolwater tijdens het evenement in stad Q is meer dan 20 keer zo hoog als normaal.

DMAA is een synthetische drug die door sommige sporters wordt gebruikt voor prestatieverbetering. DMAA heeft echter veel negatieve bijwerkingen, soms zelfs met dodelijke afloop. DMAA heeft eenzelfde werking als (nor)adrenaline en koppelt aan dezelfde receptoren, maar blijft daar langer aan gebonden. Sporters gebruiken doping om verschillende effecten te bereiken, zoals: 1 verwijding van de bronchiolen 2 vergroting van de alertheid 3 toename van de spiermassa

Het meest verontrustend was de vondst van DNP in het rioolwater. Gebruik van DNP kan namelijk ernstige gevolgen hebben voor de sporter. Deze stof bindt H + -ionen in de intermembraanruimte, tussen de binnenmembraan en de buitenmembraan van de mitochondriën, en transporteert ze vervolgens door de binnenmembraan (afbeelding 2). Als gevolg hiervan wordt de synthese van ATP sterk verminderd. afbeelding 2

Sommige bodybuilders gebruiken DNP om hun hoeveelheid lichaamsvet te verminderen.

Verklaar dat het gebruik van DNP leidt tot een afname van de hoeveelheid lichaamsvet.