Vraag 9Onderzoek naar medicijnen tegen ebola
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- In de tekst staat welk orgaan beschadigd raakt, en wat dat orgaan daardoor minder maakt.
- Let op welk soort eiwit bij bloedstolling hoort en wat er gebeurt als de productie daalt.
- Kijk daarna naar de ontstekingsreactie van de bloedvatwand en welk eiwit daarbij vrijkomt.
- Zet de twee eiwitten in het gevraagde format, elk bij de juiste vraag.
Hier verliezen leerlingen punten
- Schrijf bij beide vragen maar één eiwit op, want de twee antwoorden zijn verschillend.
- Let goed op of de tekst om een daling of een stijging vraagt, en zet het bij de juiste vraag.
- Neem geen eiwit uit de lijst over dat in de tekst alleen als voorbeeld van iets anders wordt genoemd.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Tussen 2010 en 2020 vonden in Afrika twee uitbraken plaats van de zeer besmettelijke virusziekte ebola. Onderzoekers hebben een aantal medicijnen getest om de uitbraken in te dammen en toekomstige ebola-epidemieën te voorkomen. Ebola is een van de meest dodelijke virusziekten bij mensen. Het ebolavirus is een enkelstrengs RNA-virus dat van mens op mens kan worden overgedragen via lichaamsvloeistoffen. Enkelstrengs RNA-virussen worden verdeeld in twee categorieën: positief-sense en negatief-sense. Positief-sense betekent dat de virale RNA-streng de coderende basenvolgorde bevat. Negatief-sense betekent dat de virale RNA-streng een basenvolgorde heeft die complementair is aan de coderende basenvolgorde. Het ebolavirus is negatief-sense. In afbeelding 1 is de infectie en de daarop volgende stappen van de vermenigvuldiging van het ebolavirus in een menselijke cel schematisch weergegeven. Hierin is het negatief-sense RNA aangegeven met – en positief-sense met + . afbeelding 1 Over het ebolavirus en de infectie van een menselijke cel door dit virus worden de volgende uitspraken gedaan: 1 Het negatief-sense RNA wordt gebruikt als mRNA voor de productie van virale eiwitten. 2 De membraan van de virale envelop wordt gevormd uit de membraan van de gastheercel. 3 De translatie waarbij de virale membraaneiwitten worden gevormd, vindt plaats in het golgi-systeem.
Het ebolavirus infecteert aanvankelijk vooral afweercellen: dendritische cellen, monocyten en macrofagen. Geïnfecteerde dendritische cellen rijpen dan niet meer, waardoor ze een aantal membraaneiwitten niet meer produceren. Als gevolg hiervan kunnen deze dendritische cellen het specifieke afweersysteem niet meer activeren. Afbeelding 2 geeft links een normale immuunrespons weer en rechts de gevolgen van een ebola-infectie. afbeelding 2
Als virusdeeltjes vrijkomen uit de geïnfecteerde afweercellen, verspreiden ze zich naar andere organen zoals de lever. Als gevolg hiervan raakt de lever beschadigd, waardoor de productie van stollingseiwitten afneemt. Dit veroorzaakt hevige bloedingen. Een ander symptoom is de vorming van stolsels in de bloedbaan. Die ontstaan als gevolg van een ontstekingsreactie van de bloedvatwand waarbij een bepaald eiwit wordt afgegeven. Drie eiwitten zijn: collageen, fibrinogeen en de stollingsfactor tromboplastine.
− Van welk eiwit neemt de concentratie in bloedplasma af waardoor hevige bloedingen optreden? − Van welk eiwit neemt de concentratie in bloedplasma toe waardoor stolsels ontstaan? Noteer je antwoord als volgt: neemt af: … neemt toe: …